Kalp ve Damar Cerrahisi

Kalp ve Damar Cerrahisi

Kalp ve Damar Cerrahisi

Kalp ve damarlarda hastalıkların tedavisi ve hayati işlemlerin tümü kalp ve damar cerrahisi bölümünde yapılmaktadır. Beslenme alışkanlıkları, hareketsiz yaşam, sigara tüketimi gibi çevresel faktörler veya doğuştan gelen rahatsızlıklarla kalp ve damar hastalıkları Türkiye'de en yaygın görülen hastalıkların başında gelmektedir. Bu yüzden yenidoğandan erişkinlere kadar tüm yaş gruplarına gerekli tedaviler uygulanmaktadır. Cerrahi işlemden sonra herhangi bir komplikasyon yaşanmaması için hastalar yoğun bakım ünitesinde gerektiğinde gözetim altında tutulabilmektedir.

Kalbe oksijen ve ihtiyacı olan tüm gerekli maddeleri koroner arter adı verilen kalp damarları sağlar. Bu damarlarda tıkanıklık yaşanıp iletim kesildiği zaman kalp gerekli olan oksijeni alamaz ve hasar görür. Kalp krizi olarak adlandırılan bu durum hastada yoğun göğüs ve sırt ağrısı olarak ortaya çıkar. Normalden daha farklı bir ağrı hissedildiğinde vakit kaybetmeden acil servise ve kalp ve damar cerrahisi anabilim dalına başvurmak hayati önem arz eder. Damar tıkanıkları ve tüm kalp damar hastalıkları kendilerini uzun süreli bölgesel ağrı ile belli eder. Erken teşhis yapılabilmesi için 18 yaşından sonra düzenli olarak kontrol yaptırmak önemlidir.

Kalp ve Damar Cerrahisi Uygulamaları

Koroner bypass, kalp kapağı operasyonları, atardamar ve toplardamar cerrahileri kalp ve damar cerrahisi çalışma alanlarıdır. Kesin tanı için uzman muayenesinden sonra gerekli testler ve tetkikler uygulanır. Koroner BT anjiyografi gibi damarlardaki darlıkların ve tıkanıklıkların tespitleri kardiyoloji uzmanları tarafından yapılmaktadır. Eğer cerrahi bir uygulama gerekiyorsa kalp ve damar cerrahisi kardiyoloji bölümüyle koordine olarak çalışarak operasyonları gerçekleştirir. Yaygın olarak yapılan operasyonların başında koroner bypass cerrahisi gelir. Bunun yanı sıra kalp kapak cerrahisi, atardamar ve toplardamar cerrahileri de anabilim dalında yapılan cerrahi işlemlerdendir.

Koroner Bypass Cerrahisi

Kalbi besleyen koroner arterlerin daralması veya tıkanması durumunda vücudun başka bir bölgesinden alınan damarlarla sorunlu bölgede köprü kurulması işlemlerine koroner bypass cerrahisi adı verilir. Bu ameliyatlarda yaygın olarak hastanın kol damarı (radial arter) veya göğüsten alınan damar (mamarya interna) kullanılır. Bacaktan alınan toplardamar da (safen ven) kullanılan damarlar arasındadır. Hastanın vücudu dışında başkasından alınan damarlarla bypass yapılması mümkün değildir. Operasyondan önce kalp ve damar cerrahisi bölümünden uzman ekip toplanarak planlama yapar ve hastaya uygun bir ameliyat tablosu çıkarılır.

Koroner bypass cerrahisi genel olarak açık kalp ameliyatı yöntemiyle yapılır. Açık kalp ameliyatında hastanın kalbi geçici olarak durdurularak kan dolaşımı pompa sayesinde sağlanır. Daha sonra göğüs kafesi açılarak göğüsten gerekli olan damar alınır ve köprüleme işlemi gerçekleşir. Bunun yanı sıra çalışan kalpte bypass ve minival invasyon ile bypass da kullanılan yöntemlerdendir. Çalışan kalpte bypass operasyonunda kalp durdurulmaz sadece işlem yapılacak bölgedeki hareketlilik azaltılır. Kronik akciğer rahatsızlığı, böbrek yetmezliği veya başka ağır rahatsızlıklar geçirmiş olan hastalarda tercih edilebilen bir yöntemdir. Ameliyat öncesi yapılan muayene ve tetkiklerle kalp ve damar cerrahisi uzman doktorları hastaya en uygun cerrahi yöntemine karar verir. Minival invaziv bypassta ise operasyon küçük bir kesik atılarak kapalı bir şekilde gerçekleştirilir. Göğüs açılmadığı için açık bypass ameliyatına göre daha konforludur. Ancak ameliyatın kapalı yapılmasına hasta kendisi karar veremez uzman doktorlar hastaya uygun görürse uygulanabilir.

Gelişen teknoloji ve keşfedilen yeni yöntemler sayesinde koroner bypass ameliyatlarında risk %1'e kadar azaltılmıştır. Kalp hayati bir organdır ve yapılacak operasyon anestezi uzmanlarından kalp ve damar cerrahlarına kadar koordine çalışmayla planlanarak yapılmaktadır. Alınan yüksek başarı oranlarıyla hastaların endişeleri de azalmaktadır.

Kalp Kapak Cerrahisi

Kalp kapakçıklarında yetersizlik ve darlık gibi sorunlarda kapakçık tamiri ve değişimi yapılmaktadır. Kalpte mitral, aort, pulmoner ve triküspit olmak üzere dört adet kapak bulunur. Bu kapaklar kan akımını doğru şekilde yönlendirmekle sorumludur ve kalp atışıyla açınıp kapanan yapıya sahiptir. Kalp kapaklarındaki hastalıklar ilerlemiş yaş, genetik veya kalp kasındaki sorunlar sebebiyle ortaya çıkabilir. Oldukça yavaş ve belirtisiz ilerleme ihtimali yüksektir. Kalp ve damar cerrahisi uzmanı yaptığı muayenede tesadüf olarak bu rahatsızlığı fark edebilir. Kalp kapak hastalıkları mekanik olduğu için ilaçla tedavisi mümkün değildir uzun vadede tedavi için cerrahi işlem gerektirir. Hayvan dokularından elde edilen biyoprotez kapaklarla veya mekanik kapaklarla değişim yapılır. Mekanik kapaklar ömür boyu kullanılabilir ancak sürekli kan sulandırıcı içmeyi gerektirir. Biyoprotez kapaklar ise yıllar içinde eskiyebileceği için 10-15 yıl sonra tekrar değişim ihtiyacı duyulabilir.

Aort Anevrizması ve Atardamar Cerrahisi

Aort, kalpten çıkarak tüm vücuda kan taşıyan en önemli atardamardır. Hayati önem taşıyan bu atardamar zaman içinde genişleme, daralma veya tıkanma gibi sorunlar gösterebilir ve bu gibi durumlarda cerrahi müdahale gerekir. Aorttaki genişlemeye anevrizma adı verilir. Yaş faktörü, sigara kullanımı ve yüksek tansiyon gibi sebeplerden dolayı aortun katmanlarında yırtılma görülebilir. Aort damarın genişlemesinin anlaşılması için birçok belirti baş göstermektedir. En yaygın olarak nefes darlığı, göğüste veya karında  şiddetli ağrılar, halsizlik, öksürük, ağızdan kan gelmesi gibi belirtiler görülmektedir. Buna benzer belirtiler gösteren hastalar vakit kaybetmeden bir kalp ve damar cerrahisi uzmanına muayene olmalıdır. Küçük çaplı anevrizmalar ilaçla kontrol edilebilir ancak genişleme büyük ise cerrahi müdahale gerektirir.

Karotis Arter (Şah Damarı)

Boynumuzun iki yanında bulunan ve beyne oksijen taşıyan şah damarlarda tıkanma görünmesine karotis arter ismi verilir. Bu ana damarların daralması veya tıkanması beyin sağlığı açısında çok ciddi tehlike oluşturur. Beyne yeterince oksijen taşınamadığında felç gibi geri dönülemez durumlarla karşılaşılır. Yine sigara kullanımı, yüksek tansiyon, şeker ve ilerlemiş yaş gibi faktörler karotis arter riskini artırmaktadır. Çok fazla belirti göstermediği için erken tanı şansı çoğu vakada düşüktür. Beynin geçici olarak fonksiyonlarını kaybetmesi şah damar tıkanıklığının bir sonucu olarak gözlemlenebilir. Açık ve kapalı ameliyat olmak üzere iki yöntemle cerrahi işlemler yapılır. Karotis endarterektomisi yani bilinen adıyla açık ameliyatla damarda darlığa sebep olan kısım direk olarak çıkarılır. Kapalı yöntemde ise kasık atardamarından girilerek şah damara ulaşılır ve yerleştirilen stentler yardımıyla tıkanıklık veya darlık giderilir.

Periferik Arter

Kalp dışındaki çevrede bulunan atardamarlara periferik arter adı verilir. Bu atardamarlardaki sorunlar da yine kalp ve damar cerrahisi uzmanları tarafından tedavi altına alınır. Atardamar yani periferik hastalığı genelde bacaklarda görülür. En sık görülen belirtisi ağrıdır. Bacakta krampa benzer şekildeki ağrılar ve yürüdükçe ağrının artması periferik arter hastalığını işaret ediyor olabilir. Bu tarz belirtiler yaşanıyorsa ağrı hafife alınmadan bir uzmana görünmekte fayda vardır.

Periferik hastalığının tanısı dopler ultrason, bilgisayarlı tomografi anjiyografisi ve manyetik rezonans anjiyografisi gibi makineler yardımıyla konulmaktadır. Bacak ağrısının birçok sebebi olabileceği için atardamarlarda bir sorun var ise geç kalmadan doğru tanı koymak önemlidir. Periferik arter hastalığında cerrahi olarak bypass uygulanan yöntemler arasındadır. Bypass operasyonunda yine tıkalı olan kısım başka yerden alınan damar ile köprüleme yapılarak düzeltilir.

Varis Tedavisi ve Cerrahisi

Varis, damar hastalıkları arasında en yaygın görülen bir toplardamar hastalığıdır. Bacaklardaki toplardamarlarda bulunan kapakçıklar bozulduğunda yer çekimiyle aşağı doğru akan kan yukarı geri çıkamaz ve varis hastalığı oluşur. Belirtileri oldukça belirgin olan bu hastalıkta bacaklarda morluklar, ağrı ve hassasiyet oluşur. Gündelik yaşamda uzun süre ayakta duran kişilerde varis hastalığının görülme oranı yüksektir. Oldukça ağrılı durumlara yol açabilen varisin kalp ve damar cerrahisi anabilim dalında yapılan operasyonlarla tedavisi mümkündür.

Varis tedavisi için yapılan klasik cerrahi yönteme stripping adı verilir. Bu operasyonda bacak yüzeyindeki toplardamarlar çıkarılır ve genişlemiş diğer kısımlar temizlenir. Çok ağır bir operasyon olmamasından ötürü iyileşme süreci de oldukça hızlıdır. Klasik yöntem veya diğer yöntemlerin uygulanması uzman tarafından karar verilmektedir.

Konjenital Kalp Cerrahisi

Konjenital kalp hastalığı doğum sırasında veya sonrasında bebekte ortaya çıkan kalp rahatsızlıklarıdır. Kalpteki damarların dar olması, ters olması veya kalpte delik olması gibi birçok durum gözlemlenebilmektedir. Bu sorunlar anne karnında oluşabileceği gibi doğum sırasında oluşan komplikasyonlar sonucunda da meydana gelmektedir. Gebelik sırasında annenin alkol veya sigara kullanımı, çeşitli ilaçlar, radyasyona maruz kalma, akraba evliliği gibi birçok faktör sebep olmaktadır. Ancak kalp ve damar cerrahisi bölümündeki gelişmeler sayesinde konjenital kalp hastalığı olan bebekler yetişkin birer birey olabilmektedir.

Konjenital kalp cerrahisi açık ve kapalı ameliyat olmak üzere iki tür yöntemle yapılır. Açık yöntemde kalp odacıkları açılarak cerrahi işlem gerçekleştirilir. Kapalı yöntemde kalp odacıklarına açma uygulanmaz göğüs kafesi açılarak cerrahi müdahalede bulunulur. Yeni doğan bebekte bazı kalp hastalıkları morarmaya sebep olarak işaret gösterir. Kandaki oksijen oranının yetersiz olması sebebiyle bu morluk ortaya çıkar. Kalp kapakçığında darlık, karıncıkta delik, kalp kapakçığında gelişim geriliği, kalpten sadece tek bir atardamar çıkması hastalıkları morarma belirtisi gösteren rahatsızlıklardır. Acil cerrahi müdahale edilmediğinde ciddi solunum sıkıntıları ortaya çıkabileceği gibi bebek hayatını kaybedebilir. 

Kalp ve Damar Cerrahi İşlemleri Sonrası

Kalp ve damar hastalıkları çok yaygın görülmekle birlikte cerrahi tedavileri de hayat kurtarıcıdır. Cerrahi operasyonlar sonrası hissedilen rahatsızlıklar azalır ve yok olur ancak tekrarlama ihtimali de yüksektir. Bunu önlemenin en önemli kuralı yaşam stilini değiştirip alışkanlıklardan vazgeçmektir. Özellikle sigara kullanımı kalp ve damar cerrahisi bölümüne başvuran hasta sayısını arttırmaktadır. Operasyon sonrası hasta kendini daha iyi hissettiği için eski alışkanlıklarına devam etme eğilimi gösterebilir. Sigara kullanımının yanında yüksek tansiyon, şeker hastalığı, fazla kilolar, hareketsiz yaşam da kalp ve damar hastalıklarının görülme oranını artırmaktadır. Beslenme alışkanlıklarında yapılan değişiklikler ve diyetler de kalp sağlığı açısından önemlidir. Özellikle yağ ve tuz oranı dengeli ve düşük besinleri tercih etmek kalp sağlığına fayda sağlar ve damar tıkanıklıklarının yaşanmasını azaltıcı etkide bulunur.

Kalp ve damar cerrahisi işlemleri sonrasında hastanın çok ağır egzersizler yapması önerilmez. Ancak iyi bir kan dolaşımı için ve kalp sağlığı için günlük yürüyüşler yapılması da önemlidir. Eğer operasyon sonrasında uzman doktor uzun vadede kullanılması gereken ilaçlar yazdıysa bu ilaçların söylenen dozda ve düzenli kullanılması da oldukça önem arz etmektedir. Özellikle kan sulandırıcı ilaçların dikkatli kullanılması ve dozunun ayarlanması için düzenli doktor kontrolüne gidilmesi gerekmektedir.

Yoğun Bakım Takibi

Özellikle koroner bypass cerrahisi gibi hayati önem taşıyan operasyonlardan sonra hastalar birkaç günlük yoğun bakım takibine alınır. Hastaların günlük periyotlarla yakından izlenmesi önemlidir. Kalp ve damar cerrahisi yoğun bakım ünitesinde hastaya ihtiyacı olan steril ortam sağlanarak ilk birkaç günü daha rahat atlatması sağlanır. Yoğun bakım uzmanları doktorlarla her zaman iletişim içindedir ve hastanın durumu yakından takip edilmektedir. Hastaya geçirdiği operasyon türüne göre hasta solunum ünitesinden ayrılarak solunum egzersizi de uzmanlar tarafından yaptırılmaktadır
 
Kardiyovasküler Cerrahi Yapılan İşlemler
Koroner Bypass
  • a . Kalp Akciğer makinası eşliğinde koroner bypass
  • b.  Atan kalp de koroner bypass 
Minimal İnvaziv Cerrahi
Kapak Ameliyatları
  • a. Kapak Değişimi
  • b. Kapak Tamiri
Aritmi Cerrahisi / Atriyal Fibrilasyon
Atar Damar Cerrahisi
  • a . Büyük Damar Ameliyatları (Anevrizma, Diseksiyon)
  • b .  Bacak Arter Hastalıkları
  • c .  Karın Ana Arter Anevrizması
6.    Karotis Arter Cerrahisi
Toplar Damar Hastalıkları
  • a. Varis
Kongenital Kalp cerrahisi
Redo vaka cerrrahisi ( tekrar açık kalp cerrahisi olması gereken hastaların operasyonları )
 
 
 
 

Değerli Yorumlarınızı Bekliyoruz.