Çocuk Ürolojisi

Çocuk Ürolojisi

Üroloji ya da çocuk cerrahisi sonrası yapılan ayrı bir üst uzmanlık (ihtisas) alanı olup çocuk hastaların bu konuda uzmanlaşmış hekimler (Çocuk Ürolojisi Uzmanı-Çocuk Üroloğu) tarafından takip ve tedavi edilmeleri gerekir. Çocuk ürolojisi Uzmanları, 0-16 yaşları arasında olan kız ve erkek çocuk hastaların üriner sistem [böbrek, idrar kanalları (üreter), mesane] ve genital sistem [erkeklerde penis, dış idrar kanalı (üretra), yumurta kesesi (skrotum) ve testisler, kızlarda vajina] hastalıklarının tanı ve tedavisi konusunda uzmanlaşmış doktorlardır.

Çocuklardaki bu hastalıkların teşhis ve tedavisi farklı uygulamalar ve pratik beceriler gerektirir. Çocukları ilgilendiren bazı hastalıklar erişkinlerde hiç görülmez ya da benzer şekilde görülen hastalıklarda tedavi yaklaşımları tamamen farklı olabilir.  Büyümenin ve gelişmenin devam ettiği süreç olan çocukluk çağı çok hassas bir dönemdir. Çocukluk döneminde yaşanan sağlık sorunları tedavi edilmezse yetişkinlik döneminde daha zorlu şekilde devam edebilir. 

Çocuk Ürolojisi Hastalıkları Nelerdir? 

Vezikoüreteral Reflü: İdrar böbrekler tarafından yapıldıktan sonra üreter olarak adlandırılan tüpler vasıtası ile idrar torbasına (mesane) ulaştırılıp depolanır. Her iki tarafta üreter ve mesane arasında adeta bir kapak mekanizması ile idrarın geriye, yani böbreklere kaçması engellenir. Vezikoüreteral reflü idrarın mesaneden böbreklere doğru kaçması durumudur. Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonunun en önemli nedenidir. 

Üreteropelvik Bileşke Darlığı: Böbrekler tarafından üretilen idrar önce böbrek pelvisi adı verilen havuzda toplanır ve ardından üreter adı verilen yapılarla mesaneye taşınır. Böbrek pelvisi ile üreterlerin birleşim noktasında gelişen darlık üreteropelvik bileşke darlığı olarak tanımlanır. İdrarın böbreklerden üretere akışının bozulmasıyla idrar renal pelviste birikir ve hidronefroz adı verilen genişlemeye neden olur. Müdahale edilmezse zamanla böbrek fonksiyonlarında bozulma veya tamamen kayıp gelişebilir.

Üreterovezikal Bileşke Darlığı: Üreterovezikal bileşke idrarı böbrekten mesaneye taşıyan üreterler ile mesanenin birleştiği yerdir. Üreterovezikal bileşke darlığı bu bölgedeki tıkanmayı tanımlar. Darlık durumunda idrar mesaneye kolayca boşalamaz; idrar üreterde biriktiği için üreterde genişlemeye (megaüreter) ve böbrekte genişlemeye (hidronefroz) neden olabilir. 

Nörojen Mesane: İdrar kesesi ve kalın bağırsağın son kısmının çalışmasını kontrol eden sinirlerin etkilenmesi ile idrar kesesi çalışma bozukluğu ortaya çıkar. Meningomiyeloselli çocukların yaklaşık %95' inda mesane ve sfinkterin çalışma bozukluğu vardır. Mesane, içerisindeki idrarı tam olarak boşaltmaz ise içeride kalan artık idrarın iltihaplanması kolaylaşır. Mesanenin dolu olması böbreklerden mesaneye idrar geçişini zorlaştırarak üreterler ve böbrek içersindeki toplayıcı sistemin genişlemesine ve böbreklerin çalışmasının bozulmasına neden olur. Yüksek basınçla idrarın depolanması veya yüksek basınçla idrar yapılıyor olması, vezikoüreteral reflü adı verilen idrarın mesaneden böbreklere geriye kaçmasına neden olur. İdrar yolu iltihabı ve reflü bir araya gelirse, iltihaplı idrar böbreklere ulaşır ve piyelonefrit denilen böbrek iltihabına yol açar. Böbreklerin reflü ve iltihaplanma ile zarar görmesi önlenmezse, ileriki yıllarda yüksek tansiyon veya böbrek yetmezliği gelişmesi söz konusu olabilir.

Hipospadias: Erkek çocuklarda cinsel organlarının ucunda olması gereken dış idrar deliğinin, penislerinin alt taraflarında bir yere açılmasıdır. Halk arasında hipospadias için peygamber sünneti ya da yarım sünnet deyimleri kullanılır. 

Epispadias: İdrar deliğinin penisin insan yüzüne bakan kısmında pubis kemiğinden penisin ucundaki etli kısmı olan glans penise kadar herhangi bir yere açılmasıdır. 

İnmemiş Testis (Yumurta): Testis dokusu bebeğin anne karnında olduğu dönemde ilk olarak karın arka duvarında oluşur. Daha sonra hormonal ve mekanik bir takım faktörlerle önce kasık bölgesine ilerler ve oradan da yumurta kesesine (skrotum) ulaşır. Bazen testisin inişine öncülük eden bu hormonal ve mekanik faktörlerde aksama gelişirse, testis ilerlemesi gereken yolda geride veya normal olmayan bir pozisyonda kalırsa buna inmemiş testis denir.  İnmemiş testisli çocuklarda kısırlık ve testis kanseri riski normal popülasyona göre daha yüksektir, bu nedenle mutlaka tedavi ve takibi gereklidir.

Mesane Ekstrofisi: Doğumsal yapısal bir bozukluktur. İdrar torbasının ve önündeki ön karın duvarının gelişmemesi ile idrar torbasının dışarıdan bakıldığında görülmesi ve idrarın direkt dışarı gelmesi ile karakterize bir hastalıktır. Mesane normal kapalı küresel şeklini oluşturamaz.Erkek çocuklarda hemen her zaman epispadias adı verilen penis anomalisi ile birliktedir.

Kasık Fıtığı: Anne karnında iken bebeğin karnında oluşan testisler, doğumdan önce kasık kanalından geçip yumurta kesesine inerler. Bu iniş sırasında karın zarını da beraberinde sürüklerler. Normalde bu zar testislerin skrotuma inmesinden sonra kapanarak ortadan kalkar. Bu zarın kapanmayıp tamamen ya da kısmen açık kalması ile kasık fıtıkları oluşur.

Hidrosel: Testisi saran iç ve dış zarların arasında ağrısız sıvı toplanmasıdır.

Penis Eğriliği (Penil Kurvatur): Penisin öne, arkaya veya yanlara doğru eğik olması demektir. Penisin sertleşmesi halinde belirgin hale gelir. 

Gömük Penis: Penisin normal boyutta olmasına rağmen, çevre deri tarafından gizlenmesine bağlı, dışarıdan bakıldığında küçük görülmesi durumudur. 

Posterior Üretral Valv (Kapakçık): Erkek çocuk üretrasında (idrar yapmayı sağlayan mesaneden idrar deliğine kadar uzanan tüp şeklindeki yapı) oluşan ve mesaneden idrarın atılmasını engelleyen ince perde şeklinde yapılarıdır. Mesaneden idrarın atılmasını engelleyen bu yapılar zaman içinde mesane, üreterler ve böbreklerde genişlemeye, çalışmalarında bozukluklara ve böbrek yetmezliğine neden olabilirler.

Ergenlik Varikoseli (Adölesan Varikoseli): Varikosel, testislerden gelen kirli kanı taşıyan damarların aşırı genişlemesi ve içerisindeki kanın geride birikmesi olarak tanımlanabilir. Bu durumda içerisinde atık maddeleri taşıyan kirli kan uzaklaştırılamaz ve aynı zamanda biriken kanın neden olduğu ısı artışı testislerin çalışmalarını bozmaya başlar. Testislerin bulunduğu torbalarda ağrı gibi bulguların yanı sıra, testis gelişiminde gerileme, atrofi (küçülme) ve erişkin yaşlarda sperm değerlerinin bozulması sonucunda kısırlığa neden olabilir. 

Üreterosel: Üreterlerin mesaneye giren kısmının mesane içerisinde balonlaşmasıdır. 

İdrar Kaçırma: İdrar kaçırma gece, gündüz veya her ikisinde de meydana gelebilir. Gece altını ıslatma genel olarak gece idrar kontrolünün  başlaması gereken 5 yaş ve üzerinde çocuğun uykuda yatağını ıslatmasıdır. Gündüz idrar kaçırma probleminin en önemli nedeni işeme esnasında idrarı kontrol eden sfinkter dediğimiz kas yapısının kasılı kalmaya devam etmesidir. 

Çocuk Ürolojisinde Laparoskopi 

Laparoskopi, ciltte yapılan küçük kesilerden vücut boşlukları içerisine ilerletilen aletler yardımıyla gerçekleştirilen bir cerrahi işlemdir. Laparoskopik cerrahide vücutta çok küçük kesiler yapıldığı için, ameliyat sonrası daha az ağrı, daha az hastanede yatış süresi ve daha hızlı iyileşme ve günlük yaşama daha erken dönme gibi avantajlar vardır. Hepsinden önemlisi ise, ağrıya daha duyarlı olduklarından çocuklarda laparoskopik cerrahi daha da önem kazanmaktadır. Çocuklarda böbrek, üreter (idrar torbası ile böbreği birbirine bağlayan kanal), idrar torbası (mesane) gibi ürolojinin kapsamındaki hemen tüm organların operasyonları laparoskopik yöntemle de yapılabilmekte ve tercih edilmektedir. Hastanemizde laparoskopi uygun vakalarda çocuk hastalarımıza başarıyla uygulanmaktadır. 

Çocuk Ürolojisinde Robot  

Laparoskopi sırasında istenilen hareketlerin yapılabilmesi için cerrahın vücuduna vermek zorunda olduğu rahatsız edici pozisyonlar, laparoskopik aletlerin manevra kabiliyetindeki ve bu aletlerle dikiş atmada zorluklar ve laparoskopik sistemlerde 2 boyutlu görüntü kullanılması gibi dezavantajlar cerrahları başka sistemleri aramaya yönlendirmiştir. Bunlar arasında en önemlisi robotik cerrahidir. Bu cerrahinin birçok potansiyel avantajı bulunmaktadır.

1. Ameliyatı yapan cerraha üç boyutlu görüntü sağlanmaktadır.

2. Robotik cerrahide 12 kata kadar büyütme olanağı sunulmaktadır.

3. Ameliyat esnasında cerrahın fizyolojik el titremesi süzüldüğünden aletlere iletilmemekte ve titreme olmadan cerrah ameliyatını yapabilmektedir.

4. Robotik enstrümanlarla vücut içinde düğüm atmak laparoskopik düğüm atmaya göre daha kolaydır,

5. Ameliyatı yapan cerrah vaka boyunca oturarak ameliyatı yaptığından ameliyat süresince daha az yorulur.

Günümüzde pyeloplasti, nefrektomi, heminefrektomi, üreteral reimplantasyon ve ogmentasyon gibi birçok ameliyatın başarılı bir şekilde robotik sistemlerle yapılabilmektedir. Dünyada mevcut tüm robotik çocuk ameliyatları hastanemizde başarıyla uygulanmaktadır. 

Çocuk Taş Hastalığının Cerrahi Tedavisi

Çocukluk dönemi taş hastalığı önemli bir sağlık sorunudur ve özellikle Türkiye gibi yaygın görüldüğü bölgelerde tanı ve tedavisinin dikkatle yapılması gereken önemli bir hastalıktır. Bu taşların cerrahi tedavisinde birçok tedavi seçeneği vardır. Bunlar; beden dışında oluşturulan şok dalgaları ile taşların kırılması (ESWL), idrar kanalından girilerek yapılan taş tedavileri (üreterorenoskopi, retrograd intrarenal cerrahi), ciltten böbreğe ulaşılarak yapılan perkütan taş cerrahisini ve açık taş cerrahisini sayabiliriz. ESWL dışındaki tüm tedavi seçenekleri hastanemizde her yaş grubundaki çocuk hastalarımıza başarıyla uygulanmaktadır.

Değerli Yorumlarınızı Bekliyoruz.

 
 
   
 
Copyright © 2020 KORU SAĞLIK GRUBU