Kalça Kireçlenmesi (Koksartroz) Nedir?
Ortopedi ve Travmatoloji

Kalça Kireçlenmesi (Koksartroz) Nedir?

    Kalça kireçlenmesi veya tıbbi adıyla koksartroz, kalça eklemindeki kireçlenmeye bağlı olarak ortaya çıkan bir sağlık sorunudur. Koksartroz, kalça eklem kıkırdağının zamanla yıpranması, incelmesi ve bozulması sonucu meydana gelir. Kalça eklemi, femur (uyluk kemiği) ve pelvis (leğen kemiği) arasındaki büyük bir eklemdir ve vücudun en büyük ve en güçlü eklemlerinden biridir.

    Koksartrozun ana nedeni, eklem kıkırdağının zamanla aşınmasıdır. Bu durum genellikle yaşlanma süreciyle ilişkilidir, ancak aşağıdaki faktörler de koksartroz riskini artırabilir:

    • • Yaş
    • • Genetik Faktörler
    • • Yaralanmalar
    • • Aşırı Kullanım
    • • Obezite

    Kalça kireçlenmesinin belirtileri kısaca şunlar olabilir:

    • • Kalça ağrısı, özellikle kasıklarda veya kalçanın dış tarafında hissedilen.
    • • Hareket kısıtlılığı ve sertlik.
    • • Topallama veya ağırlık taşıma güçlüğü.
    • • Kas zayıflığı ve kas kaybı.

    Koksartrozun tedavisi, semptomları hafifletmeyi, eklemin işlevselliğini korumayı ve yaşam kalitesini artırmayı amaçlar. Tedavi yöntemleri arasında egzersiz programları, fizik tedavi, kilo yönetimi, ağrı kesici ilaçlar, destekleyici cihazlar (örneğin, bastonlar veya yürüteçler) ve ileri durumlarda cerrahi müdahale yer alabilir. Cerrahi seçenekler arasında kalça protezi cerrahisi en yaygın olanıdır, çünkü hasarlı kalça eklemi yapay bir protezle değiştirilir.

    Kalça Kireçlenmesi Neden Olur?

    Kalça kireçlenmesi, kalça eklem kıkırdağının zamanla aşınması ve bozulması sonucu ortaya çıkar. Bu kıkırdak bozulması, çeşitli faktörlerin etkisi altında gerçekleşebilir. İşte kalça kireçlenmesine neden olan başlıca faktörler:

    • • Yaşlanma: Yaşlanma süreci, kalça eklem kıkırdağının doğal olarak incelmesine ve bozulmasına yol açar. Bu, koksartroz riskini artırır. Yaş ilerledikçe, eklem kıkırdağı daha az elastik ve dayanıklı hale gelir.
    • • Genetik Faktörler: Aile geçmişi, kireçlenme riskini etkileyebilir. Ailesinde koksartroz geçmişi olan kişiler, bu sorunu geliştirme olasılığı daha yüksek olabilir.
    • • Aşırı Kullanım ve Travma: Kalça eklemine sürekli olarak aşırı yük bindiren faaliyetler veya tekrarlayan travmalar, eklem kıkırdağının zarar görmesine neden olabilir. Özellikle sporcularda veya fiziksel işlerde çalışanlarda risk daha yüksek olabilir.
    • • Obezite: Vücut ağırlığının fazla olması, kalça eklemine ekstra stres uygular ve riski artırabilir. Aşırı kilolu bireylerde kalça kireçlenmesi daha yaygın görülür.
    • • Kalça Doğuştan Anomalileri: Kalça ekleminin doğuştan gelen yapısal problemleri veya bozuklukları, eklemde daha hızlı kireçlenme riskini artırır.

    • Metabolik Hastalıklar: Diyabet ve diğer metabolik hastalıklar, kıkırdak sağlığını etkileyebilir ve koksartroz riskini artırabilir.
    • Romatizmal Hastalıklar: Romatoid artrit gibi romatizmal hastalıklar, eklem kıkırdağını etkileyebilir ve koksartroza neden olabilir.

    Kalça Kireçlenmesi Kimlerde Görülür?

    Kalça kireçlenmesi, yaşlı, aşırı kilolu ya da obez, ağır yük taşıyan meslek grupları ya da aşırı spor yapan kişilerde, romatizmal ve metabolik hastalıkları olan bireylerde daha sık görülür.

    Kalça Kireçlenmesi Kaç Evreden Oluşur?

    Kalça kireçlenmesi, dört evreden oluşan bir ilerleyici bir hastalıktır. Bu evreler, eklemdeki kıkırdak hasarının ciddiyetine ve semptomların şiddetine göre sınıflandırılır. Koksartrozun evreleri şunlardır:

    • Evre 1 (Hafif): Bu evrede, kalça eklem kıkırdağında hafif incelme ve bozulma mevcuttur. Genellikle ağrı ve diğer semptomlar hafif veya yok denecek kadar azdır. Hastalar genellikle bu aşamada farkında değildirler.
    • Evre 2 (Orta): Orta evre koksartrozda, eklem kıkırdağı daha fazla incelmiş ve hasar görmüştür. Bu evrede kalça ağrısı, özellikle hareket ettikten sonra veya ağırlık taşıma sırasında artabilir. Hareket kısıtlılığı başlayabilir.
    • Evre 3 (Orta): Bu evrede, eklem kıkırdağı daha fazla incelmiş ve bozulmuş, eklem aralığı daralmıştır. Kalça ağrısı artar ve günlük yaşam aktiviteleri üzerinde daha fazla etki gösterir. Hasta, zorlanma veya topallama yaşayabilir.
    • Evre 4 (İleri): İleri evre koksartrozda, eklem kıkırdağı ciddi şekilde hasar görmüş ve eklem aralığı büyük ölçüde daralmıştır. Bu evrede kalça ağrısı yoğun ve sürekli hale gelir. Hasta, kalça eklemi üzerine ağırlık verme ve hareket etme konusunda büyük zorluklar yaşar. Kalça protezi ameliyatı gibi cerrahi tedavi seçenekleri genellikle bu aşamada düşünülür.

    Kalça Kireçlenmesinin (Koksartroz) Belirtileri Nelerdir?

    Kalça kireçlenmesinin belirtileri bireyden bireye farklılık gösterebilir ve belirtilerin şiddeti evrelere göre değişebilir. Başlangıç evresindeki kişiler hafif semptomlar yaşarken ileri evrelerde daha ciddi belirtilerle karşılaşabilir. Kalça kireçlenmesinin yaygın belirtileri şunlar olabilir:

    • • Kalça Ağrısı: Kalça kireçlenmesinin en belirgin belirtisi kalça ağrısıdır. Ağrı genellikle kalçanın iç kısmında veya uyluk kaslarının dış kısmında hissedilir. Ağrı, zamanla artabilir ve günlük aktiviteleri etkileyebilir.
    • • Hareket Kısıtlılığı: Koksartroz ilerledikçe, kalça eklem hareketlerinde sınırlama veya kısıtlılık ortaya çıkar. Özellikle kalça eklemi bükme, döndürme ve açma yeteneği azalabilir.
    • • Stifflik (Sertlik): Kalça kireçlenmesi olan kişiler, sabahları veya uzun süre oturup kalktıktan sonra kalça eklem sertliği yaşayabilirler. Bu durum hareket etmekte zorluk çekebileceğiniz anlamına gelebilir.
    • • Topallama: Kalça ağrısı nedeniyle, bazı kişiler topallama başlayabilirler. Topallama, vücudun ağırlığını etkilenen kalça ekleminden kaçırmaya çalıştığınız bir tepkiden kaynaklı oluşur ve davranışın uzun süre tekrarlanması vücuttaki diğer eklem ve kaslarda daha fazla yük bindirdiğinden dolayı uzun vadede vücutta duruş ve şekil bozukluklarına yol açabilir.
    • • Kas Güçsüzlüğü: Kalça kireçlenmesi, çevresindeki kasları da etkileyebilir. Bu durum, kalça ve uyluk kaslarının zayıflamasına yol açabilir.
    • • Kalça Eklem Sesleri: Bazı insanlar, kalça eklem hareketlerinde çıtırdama, tıkırtı veya sürtünme sesleri duyabilirler. Bu sesler, eklemdeki hasarın bir göstergesi olabilir.

    • Ağrının Yayılması: Kalça kireçlenmesi ağrısı bazen kalçadan diz veya kasıklara yayılabilir.
    • Aktivite ile Artan Ağrı: Kalça kireçlenmesi ağrısı, özellikle uzun süre oturup kalktıktan sonra veya fiziksel aktiviteler sırasında artabilir.

    Kalça Kireçlenmesinde Tanı Nasıl Konmaktadır?

    Kalça kireçlenmesi tanısı, bir doktor tarafından fizik muayene, görüntüleme testleri ve hastanın semptomlarına dayalı olarak konur. İşte kalça kireçlenmesi tanısının koyma süreci:

    • • Fizik Muayene: Doktor, hastanın semptomlarını ve tıbbi geçmişini dikkate alarak başlar. Fizik muayene sırasında, kalça eklemi hareketliliği, ağrı noktaları ve kas güçlülüğü değerlendirilir.
    • • Röntgen: Kalça kireçlenmesi tanısının kesinleştirilmesinde en yaygın kullanılan görüntüleme testi röntgendir. Röntgen çekimleri, eklemdeki kıkırdak hasarını, eklem aralığındaki daralmayı ve kemik deformitelerini gösterir. Doktor, röntgen görüntülerine dayanarak kireçlenmenin evresini değerlendirebilir.
    • • Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR) veya Bilgisayarlı Tomografi (BT): Bazı durumlarda, röntgenler kireçlenme hakkında yeterli bilgi vermezse, doktor daha ayrıntılı görüntüleme testleri olan MRG veya BT taramalarını önerebilir. Bu testler eklem kıkırdağı, kemik ve diğer dokuların daha ayrıntılı görüntülerini sunar.
    • • Kan Testleri: Kalça kireçlenmesinin tanısını koymak için genellikle kan testleri gerekli değildir. Ancak, başka bir nedenle eklem ağrısı veya iltihaplanma varsa, doktor bunları dışlamak için bazı kan testleri isteyebilir.
    • • Eklem Sıvısı Analizi: Nadiren, eklem içi sıvı örneği alınarak analiz edilebilir. Bu test, eklem içindeki iltihaplanmayı ve diğer olası nedenleri belirlemek için yapılır.

    Kalça kireçlenmesi tanısı, doktorunuzun fizik muayene bulguları, görüntüleme sonuçları ve semptomlarınızı bir araya getirerek yapacağı bir teşhis sürecidir. Tanı konulduktan sonra, tedavi planı hastanın semptomlarının şiddetine ve hastalığın evresine bağlı olarak belirlenir

    Kalça Kireçlenmesi Nasıl Tedavi Edilir?

    Kalça kireçlenmesinin tedavisi, hastanın semptomlarının şiddetine, hastalığın evresine ve kişisel sağlık durumuna bağlı olarak değişebilir. Tedavi, semptomları hafifletmeyi, eklem işlevselliğini korumayı ve yaşam kalitesini artırmayı amaçlar. Aşağıda kalça kireçlenmesinin tedavi seçeneklerini içeren bir liste bulunmaktadır:

    Konservatif Tedavi

    • Fizik Tedavi: Kalça kireçlenmesi olan kişiler için özel olarak tasarlanmış egzersiz programları, eklemi güçlendirebilir, hareket kabiliyetini artırabilir ve ağrıyı hafifletebilir. Ancak, yüksek etkili aktivitelerden (koşu gibi) kaçınılmalıdır.
    • Ağrı Kesici İlaçlar: Non-steroidal anti-inflamatuar ilaçlar (NSAID'ler), ağrı ve iltihapları azaltmak için kullanılabilir. Doktorunuzun önerdiği dozlarda kullanılmalıdır.
    • Kilo Kontrolü: Fazla kilolu veya obez iseniz, kilo vermek, kalça ekleminize binen stresi azaltabilir.
    • Destekleyici Cihazlar: Bastonlar, yürüteçler veya kalça atelleri gibi destekleyici cihazlar, eklemi korumaya ve ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilir.
    • İntra-artiküler Enjeksiyonlar: Kortikosteroid veya hyaluronik asit gibi ilaçların eklem içine enjekte edilmesi, ağrıyı geçici olarak hafifletebilir.

    Cerrahi Tedavi

    • Kalça Protezi Cerrahisi: İleri evre koksartroz vakalarında, eklem kıkırdakları ciddi şekilde hasar gördüğünde veya diğer tedavi yöntemleri etkisiz olduğunda, kalça protezi cerrahisi (total kalça artroplastisi) düşünülebilir. Bu işlemde, hasarlı kalça eklemi yapay bir protezle değiştirilir.

    Kalça Protezi Nasıl Yapılır? Ameliyat Sonrası Nelere Dikkat Edilir?

    Kalça protezi cerrahisi (total kalça artroplastisi), kalça kireçlenmesi veya başka nedenlerle hasar görmüş kalça eklemi olan hastalara uygulanan bir cerrahi işlemdir. Aşağıda kalça protezi yapılması ve ameliyat sonrası bakımıyla ilgili temel bilgiler bulunmaktadır:

    Kalça Protezi Cerrahisi

    • Ameliyat öncesinde, hastanın sağlık durumu değerlendirilir ve cerrahi öncesi testler yapılır. Ameliyatın başarılı bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için hastanın kalp, akciğer ve diğer sistemlerinin durumu kontrol edilir.
    • Ameliyat sırasında hastaya genel anestezi (bilincin kaybı) veya epidural anestezi (sadece bel bölgesini uyuşturma) uygulanır.
    • Cerrahi işlem sırasında, hasarlı kalça eklemi açılır ve eklem kıkırdağı ve kemikleri çıkarılır. Ardından yapay bir kalça protezi eklemi yerine yerleştirilir.
    • Protez yerine yerleştirildikten sonra, cerrahi kesiler kapatılır ve dikişler atılır.
    • Ameliyat sonrası dönemde hastanın birkaç gün boyunca hastanede kalması gerekebilir. Fizyoterapistler, hastanın hareket etmesine ve fiziksel terapiye başlamasına yardımcı olur.

    Ameliyat Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

    • Fizyoterapi, ameliyat sonrası rehabilitasyonun önemli bir parçasıdır. Fizyoterapist, eklem hareketini geri kazanmanıza yardımcı olacak egzersizler ve tedavi uygular.
    • Doktorunuz, ağrıyı kontrol etmek ve enfeksiyonu önlemek için ilaçlar reçete edebilir.
    • Ameliyat sonrası dönemde belirli aktivitelerden kaçınmanız gerekebilir. 
    • Kalça protezi cerrahisi sonrası iyileşme süreci zaman alabilir. Yavaşça ilerleyin ve fiziksel aktiviteleri doktorunuzun yönergelerine uygun olarak gerçekleştirin.
    • Ameliyat sonrası dönemde düzenli olarak doktorunuzun randevularına gidin. Ameliyat sonrası ilerlemenizi izlemek ve herhangi bir sorunun erken teşhis edilmesine yardımcı olmak için önemlidir.

    "Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz."

    Yazar Hakkında

    Tıbbi Yayın Kurulu

    Tıbbi Yayın Kurulu

    tarafından 02.10.2023 tarihinde onaylandı.

    İletişim Formu

     
       
     

    Yazar Hakkında

    Tıbbi Yayın Kurulu

    Tıbbi Yayın Kurulu

    tarafından 02.10.2023 tarihinde onaylandı.