Artroplasti Nedir?
Ortopedi ve Travmatoloji

Artroplasti Nedir?

    Artroplasti Nedir?

    Artroplasti, eklemin tamamen veya kısmen çıkarılması ya da yeniden şekillendirilmesi yoluyla eklem hareketliliğini restore etmek için yapılan cerrahi bir işlemdir. Artroplasti, eklemin hasar görmüş veya aşınmış kısmını çıkarmak veya yeniden şekillendirmek için yapılabilir ve genellikle diz, kalça, omuz, dirsek, el bileği, ayak bileği ve parmak eklemleri gibi büyük eklemlerde kullanılır. Artroplasti, ağrıyı azaltmak, eklem fonksiyonunu iyileştirmek ve hastanın yaşam kalitesini artırmak için yapılır.

    Artroplasti Türleri Nelerdir?

    Artroplasti farklı eklemler ve farklı nedenlerden dolayı yapılabildiği için, birkaç farklı türü vardır. 

    En yaygın artroplasti türleri şunlardır:

    Total eklem protezi: Eklem yüzeyinin tamamının çıkarılması ve yapay bir protez takılmasıdır. Özellikle kalça ve diz eklemleri için sıkça kullanılır.

    Parsiyel eklem protezi: Sadece hasarlı veya aşınmış kısmın çıkarılıp yapay protez takılmasıdır. Özellikle diz, el bileği ve kalça eklemlerinde uygulanabilir.

    Revizyon artroplasti: Önceden yapılmış bir protez implantının değiştirilmesidir. Protez değiştirme ameliyatı olarak da bilinir.

    Omuz protezi: Omuz eklemi için yapılan artroplasti türüdür. Omuz ekleminin hasarlı veya aşınmış kısmının çıkarılması ve yapay protez takılması ile yapılır.

    Ayak bileği artroplastisi: Ayak bileği eklemi için yapılan artroplasti türüdür. Aşınmış veya hasarlı eklemin çıkarılması ve yapay protez takılması ile yapılır.

    El bileği artroplastisi: El bileği eklemindeki hasarlı veya aşınmış kısımın çıkarılması ve yapay protez takılması ile yapılır.

    Her bir artroplasti türü, hastanın spesifik ihtiyaçlarına ve eklem sorunlarına göre seçilir.


    Artroplasti Neden Yapılır?

    Artroplasti, eklemlerdeki hasar, yaralanma veya aşınma nedeniyle ortaya çıkan ağrı ve hareket kısıtlılığı gibi problemleri çözmek için yapılan bir cerrahi işlemdir. Artroplasti aşağıdaki nedenlerle yapılabilir:

    Osteoartrit: Eklemin kıkırdağı ve kemiklerindeki aşınma, yıpranma ve hasar nedeniyle eklemin ağrılı hale gelmesi ve hareket kabiliyetinin azalması durumunda osteoartrit nedeniyle yapılır.

    Romatoid artrit: Eklem iltihabı ve hasarına neden olan bir otoimmün hastalık olan romatoid artrit, eklemlerde ağrı ve sertliğe neden olur ve artroplasti gerektirebilir.

    Travma: Eklemdeki kırık veya hasar, eklemin normal işlevini etkileyebilir ve artroplasti yapılması gerekebilir.

    Kemik nekrozu: Eklemi besleyen kemik dokusunun ölümüne neden olan kemik nekrozu, eklemin bozulmasına ve ağrılı hale gelmesine neden olabilir ve artroplasti gerektirebilir.

    Konjenital bozukluklar: Doğuştan gelen eklemlerdeki bozukluklar, ağrı ve hareket kısıtlılığına neden olabilir ve artroplasti gerektirebilir.

    Artroplasti, hastanın yaşam kalitesini artırmak, ağrıyı azaltmak ve eklemin normal işlevini geri kazandırmak için yapılan bir cerrahi işlemdir.


    Artroplasti Nasıl Yapılır?

    Artroplasti, hasarlı veya aşınmış eklemin tamamen veya kısmen çıkarılması ve yapay bir protez takılmasıyla yapılır. İşlem, genel anestezi altında gerçekleştirilir ve çoğu zaman birkaç saat sürer. Artroplasti işlemi genellikle şu adımlardan oluşur:

    Cerrah, hasarlı veya aşınmış eklemin incelenmesi için bir kesik yapar.

    Eklemin hasarlı veya aşınmış kısımları çıkarılır ve eklemin doğal şekli korunarak, kemiklerin uygun bir şekilde hazırlanması ile yapay protez takılacak yer hazırlanır.

    Yapay protez, kemiklere uygun şekilde yerleştirilir. Protezin sabitlenmesi için çivi, vida veya yapıştırıcı kullanılabilir.

    Kesik, dikişlerle kapatılır ve bir bandaj veya sargı uygulanır.

    Hastanın iyileşmesi için uygun bir rehabilitasyon programı oluşturulur. Fizik tedavi veya rehabilitasyon programları, eklem hareket açıklığını geri kazandırmaya yardımcı olur ve artroplasti sonrası ağrıyı azaltmaya yardımcı olur.

    Artroplasti, farklı eklemlerde ve farklı nedenlerle yapılabilir, bu nedenle işlem, hastanın özel ihtiyaçlarına ve eklem sorunlarına göre uyarlanabilir. Artroplasti sonrası, hastalar genellikle iyileşme sürecinde birkaç hafta veya ay boyunca belirli kısıtlamalara sahip olabilir ve doktorun verdiği talimatlara uyarak, rehabilitasyon programlarına devam etmeleri önemlidir.


    Artroplasti Faydaları Nelerdir?

    Artroplasti, eklemlerdeki ağrıyı azaltmak, hareket kabiliyetini geri kazandırmak ve hastaların yaşam kalitesini artırmak için yapılan bir cerrahi işlemdir. Artroplasti'nin faydaları şunlardır:

    Ağrıyı azaltır: Artroplasti, eklemin aşınmasından, hasarından veya diğer nedenlerden kaynaklanan ağrıyı azaltır. Protez eklem, kemiklerin ağrılı yüzeylerinin çıkarılması ve değiştirilmesiyle oluşturulduğu için ekleme önceden oluşan ağrıyı hafifletir.

    Hareket kabiliyetini geri kazandırır: Artroplasti, eklem hareket kabiliyetini ve esnekliğini geri kazandırmak için yapılır. Yapay eklem, aşınmış veya hasarlı eklemin yerini alır ve normal bir şekilde hareket etmenizi sağlar.

    Yaşam kalitesini artırır: Artroplasti, eklemlerdeki ağrıyı azaltır ve hareket kabiliyetini geri kazandırdığı için, hastaların günlük aktivitelerini, işlerini ve hobilerini daha rahat bir şekilde yapmalarına yardımcı olur. Bu da yaşam kalitesini artırır.

    İyileşme sürecini hızlandırır: Artroplasti, iyileşme sürecinde belirli kısıtlamalar olsa da, hastaların hareket kabiliyetlerini geri kazanmalarını ve normal yaşamlarına geri dönmelerini sağlar. Fizik tedavi ve rehabilitasyon programları, iyileşme sürecini hızlandırmaya yardımcı olur.

    Eklem deformitelerini düzeltir: Artroplasti, eklem deformitelerini düzeltmek için de yapılabilir. Yapay protez, eklemin doğal şeklini taklit eder ve eklemdeki deformiteleri giderir.

    Artroplasti, eklemlerdeki ağrıyı, hareket kısıtlılığını ve deformiteleri gidererek hastaların yaşam kalitesini artırır. Ancak, artroplasti öncesinde doktorla konuşmak, prosedürü anlamak ve prosedür sonrasında doktorun verdiği talimatlara uygun olarak iyileşme sürecini takip etmek önemlidir.


    Artroplasti Riskleri Nelerdir?

    Artroplasti, çoğu hasta için başarılı bir işlem olmasına rağmen, bazı riskleri de içerir. Bu riskler şunları içerebilir:

    Enfeksiyon: Artroplasti işlemi sonrasında enfeksiyon riski bulunur. Bu enfeksiyonlar, yaradan veya yapay protezden kaynaklanabilir. Enfeksiyon, hastanede daha uzun süre kalmayı gerektirebilir ve tedavisi için antibiyotik kullanımı veya ek cerrahi müdahale gerekebilir.

    Kan pıhtıları: Artroplasti sonrasında kan pıhtıları gelişme riski bulunur. Bu pıhtılar, bacaklarda veya akciğerlerde meydana gelebilir ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Pıhtı önleyici ilaçlar ve düzenli egzersiz, bu riski azaltmaya yardımcı olabilir.

    Protez gevşemesi veya çıkması: Protez, zaman içinde gevşeyebilir veya çıkabilir. Bu durum, eklem ağrısına ve hareket kısıtlılığına neden olabilir. Gevşek protezlerin yeniden düzeltilmesi için ek cerrahi müdahale gerekebilir.

    Damar veya sinir hasarı: Artroplasti işlemi sırasında, sinir veya damar hasarı meydana gelebilir. Bu durumlar, uyuşukluk, felç, his kaybı veya kanama gibi semptomlara neden olabilir. Nadir olmakla birlikte, hasarlı sinir veya damarların tamir edilmesi için ek cerrahi müdahale gerekebilir.

    Anestezi riskleri: Artroplasti işlemi, genel anestezi veya spinal anestezi altında yapılabilir. Bu tür anestezilerin bazı riskleri vardır ve bazı hastalarda anesteziye bağlı komplikasyonlar meydana gelebilir.

    Diğer komplikasyonlar: Artroplasti işlemi sonrasında, diğer nadir komplikasyonlar da meydana gelebilir. Bunlar, kalp krizi, inme, kanama, solunum problemleri ve alerjik reaksiyonlar gibi komplikasyonlar olabilir.

    Artroplasti işlemi, çoğu hastada başarılıdır ve hastaların yaşam kalitesini önemli ölçüde artırır. Ancak, her cerrahi işlem gibi, bazı riskleri vardır. Bu risklerin minimize edilmesi ve komplikasyonların önlenmesi için doktorun verdiği talimatları dikkatle takip etmek ve gerektiğinde doktorla iletişime geçmek önemlidir.


    Artroplasti Sonrası İyileşme Süreci

    Artroplasti sonrası iyileşme süreci, kişinin sağlık durumu, yaşam tarzı ve uygulanan işleme bağlı olarak değişebilir. Ancak, genellikle aşağıdaki aşamalardan oluşur:

    Hastane kalışı: Artroplasti işlemi genellikle hastanede yapılır ve hastanede kalış süresi kişinin sağlık durumuna ve uygulanan işleme bağlı olarak değişir. Hastanede kalış süresi, genellikle 1-5 gün arasındadır.

    İlaç tedavisi: Artroplasti sonrası, ağrıyı hafifletmek ve enfeksiyon riskini azaltmak için antibiyotikler ve ağrı kesiciler gibi ilaçlar verilir. Kişinin, doktorun önerdiği şekilde ilaçları alması önemlidir.

    Fizik tedavi: Fizik tedavi, artroplasti sonrası iyileşme sürecinde önemli bir rol oynar. Fizik tedavi, kasları güçlendirmeye, eklem hareketliliğini artırmaya ve hastanın günlük yaşam aktivitelerine dönmesine yardımcı olur. Fizik tedavi programı, kişinin durumuna ve işleme bağlı olarak değişebilir.

    Yara bakımı: Ameliyat sonrası dönemde, yara iyileşmesi için düzenli olarak yara bakımı yapılması gerekir. Yaranın temizliği, değişen bandajlar ve dikişlerin alınması, iyileşme sürecine yardımcı olur.

    Egzersiz programı: Artroplasti sonrası dönemde, hastanın evde de yapabileceği egzersizler de önemlidir. Doktor veya fizik terapisti tarafından önerilen egzersiz programını yapmak, kasları güçlendirmeye ve eklem hareketliliğini artırmaya yardımcı olur.

    Diyet ve yaşam tarzı: Sağlıklı bir diyet ve yaşam tarzı, iyileşme sürecine yardımcı olur. Yeterli miktarda su tüketmek, sigara içmemek, alkol tüketimini azaltmak ve kilo kontrolü yapmak, iyileşme sürecine olumlu katkı sağlar.

    Artroplasti sonrası iyileşme süreci, kişinin uyumlu olması halinde genellikle başarılıdır. Ancak, iyileşme süreci kişiden kişiye farklılık gösterebilir ve doktorun verdiği talimatları dikkatle takip etmek önemlidir.


    Artroplasti Sonrası Normal Aktivitelerime Ne Zaman Dönebilirim?

    Artroplasti sonrasında normal aktivitelere ne zaman dönülebileceği, kişinin sağlık durumuna ve uygulanan işleme bağlı olarak değişir. Ancak, genellikle aşağıdaki faktörler dikkate alınır:

    Doktorun önerileri: Ameliyat sonrası doktorun önerileri, kişinin normal aktivitelere dönüş sürecini belirleyebilir. Doktor, kişinin işlem sonrası dönemde hangi aktiviteleri yapabileceğini ve hangi aktivitelerden kaçınması gerektiğini belirtecektir.

    İşlem türü: Artroplasti işlemi türüne göre iyileşme süresi farklılık gösterir. Bazı işlemler daha hızlı iyileşme sürecine sahipken, bazıları daha uzun sürebilir.

    Yaşam tarzı: Kişinin yaşam tarzı, normal aktivitelere dönüş sürecini etkileyebilir. Daha sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek, iyileşme sürecini hızlandırabilir.

    İyileşme süreci: Kişinin iyileşme süreci, normal aktivitelere dönüş sürecini belirleyebilir. İyileşme süreci kişiden kişiye farklılık gösterebilir.

    Genellikle, artroplasti sonrasında hastalar 6-12 hafta boyunca normal aktivitelere dönmek için beklemelidirler. Ancak, bu süre kişinin yaşına, sağlık durumuna ve uygulanan işleme bağlı olarak değişebilir. Doktorun önerilerini dikkatle takip etmek, iyileşme sürecini hızlandırabilir ve normal aktivitelere dönüş sürecini kolaylaştırabilir.
     

    "Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz."

    Yazar Hakkında

    Tıbbi Yayın Kurulu

    Tıbbi Yayın Kurulu

    tarafından 30.03.2023 tarihinde onaylandı.

    İletişim Formu

    Yazar Hakkında

    Tıbbi Yayın Kurulu

    Tıbbi Yayın Kurulu

    tarafından 30.03.2023 tarihinde onaylandı.