Gaz Sancısı Nedir? Ne İyi Gelir?
Gastroenteroloji

Gaz Sancısı Nedir? Ne İyi Gelir?

    Gaz sancısı veya gaz ağrısı, sindirim sistemindeki gazların hareketi veya birikmesi sonucu ortaya çıkan rahatsızlık ve ağrıdır. Sindirim süreci sırasında vücut, yiyecekleri sindirirken aynı zamanda sindirilmemiş besin parçalarından ve bakteri faaliyetlerinden kaynaklanan gazları üretir. Bu gazlar genellikle karbondioksit, metan, azot ve hidrojen gibi bileşenler içerir.

    Gaz Sancısının Nedenleri Nelerdir?

    Gaz sancısının birçok nedeni olabilir. Bu nedenler kişiden kişiye farklılık gösterebilir ve birçok faktörün bir araya gelmesi sonucunda ortaya çıkabilir. İşte gaz sancısının yaygın nedenlerinden bazıları:

    • • Beslenme Alışkanlıkları: Hızlı yemek yeme, aşırı yemek yeme, yemekleri yetersiz çiğneme gibi beslenme alışkanlıkları sindirim sisteminde gaz birikimine neden olur.
    • • Gaz Üreten Gıdalar: Bazı yiyecekler sindirim sırasında daha fazla gaz üretimine yol açabilir. Örnek olarak fasulye, lahana, brokoli, soğan gibi sebzeler ve baklagiller sayılabilir.
    • • Laktoz İntoleransı: Laktoz intoleransı olan kişiler süt ürünleri tükettiklerinde sindiremedikleri laktoz adlı şekerin bakteriler tarafından fermente edilmesi sonucu gaz üretebilirler.
    • • Çölyak Hastalığı: Bu otoimmün hastalıkta buğday, arpa, çavdar gibi gluten içeren tahıllardaki bileşenlere karşı bir tepki gelişir. Sindirim sisteminde iltihaplanma ve gaz sancısı gibi semptomlara yol açabilir.
    • • İrritabl Barsak Sendromu (IBS): Sindirim sistemi fonksiyonlarını etkileyen bu rahatsızlık, karın ağrısı, şişkinlik, gaz gibi semptomlarla kendini gösterebilir.
    • • Hava Yutma: Hızlı yemek yemek, sigara içmek veya ağız yoluyla fazla hava yutmak sindirim sisteminde gaz birikimine yol açabilir.
    • • Şeker Alkolleri ve Yapay Tatlandırıcılar: Sorbitol, mannitol gibi şeker alkolleri veya bazı yapay tatlandırıcılar sindirim sisteminde fermantasyona uğrayarak gaz üretimine neden olabilir.
    • • Karbonatlı İçecekler: Gazlı içecekler veya karbondioksit içeren içecekler tüketildiğinde gaz birikimine neden olabilir.
    • • Bakteri Faaliyetleri: Sindirim sistemi bakterileri sindirilmemiş besin artıklarını parçalayarak gaz üretebilir.
    • • Yavaş Sindirim: Sindirim sisteminde yiyeceklerin yavaş hareket ettiği durumlar, gaz birikimine yol açabilir.

    • Stres ve Anksiyete: Stres ve anksiyete sindirim sistemi hareketlerini etkileyebilir ve gaz sancısına neden olabilir.

    • Hamilelik: Hamilelik sırasında hormon değişiklikleri ve rahmin büyümesi sindirim sisteminde yavaşlamaya neden olabilir, bu da gaz sancısına yol açabilir.

    • Bağırsak Enfeksiyonları: Bağırsak enfeksiyonları veya bakteri sayısının aşırı artması durumları da sindirim sisteminde gaz sancısına neden olabilir.

    Aşırı Gaz Oluşumu Nedeni Olan Yiyecekler

    Aşırı gaz oluşumuna neden olan yiyecekler, sindirim sisteminde daha fazla gaz üretimine yol açabilen bileşenler içerir. Bu yiyecekler kişiden kişiye farklılık gösterebilir, ancak genel olarak aşağıdaki yiyecekler daha fazla gaz oluşumuna neden olur:

    • • Baklagiller: Fasulye, nohut, mercimek gibi baklagiller yüksek lif içeriği ve oligosakkarit adı verilen karbonhidratlar nedeniyle sindirim sırasında daha fazla gaz üretebilirler.
    • • Lifli Sebzeler: Lahana, brokoli, karnabahar gibi lifli sebzeler de sindirilmesi zor lifler içerir ve bu durum gaz üretimini arttırabilir.
    • • Soğan ve Sarımsak: Bu sebzeler içerdikleri früktoz ve oligosakkaritler nedeniyle sindirim sisteminde gaz oluşumuna yol açabilirler.
    • • Gazlı İçecekler: Gazlı içecekler veya karbondioksit içeren içecekler tüketildiğinde mide ve bağırsaklarda gaz birikimine neden olabilir.

    • Süt Ürünleri: Laktoz intoleransı olan kişiler süt ürünleri tükettiklerinde sindiremedikleri laktoz adlı şekerin bakteriler tarafından fermente edilmesi sonucu gaz üretebilirler.

    • Karbonhidrat Zengini Yiyecekler: Mısır, patates ve patates ürünleri gibi yüksek karbonhidrat içeren yiyecekler de sindirim sırasında gaz üretebilirler.

    • Tam Tahıllar: Buğday, arpa ve çavdar gibi tam tahıllardaki lifler de sindirilirken gaz oluşumuna neden olabilir.

    Gaz Sancısı Belirtileri Nelerdir?

    Gaz sancısı veya gaz ağrısı genellikle karın bölgesinde rahatsızlık ve ağrı olarak hissedilen bir durumdur. Bu ağrılar, bağırsaklardaki gazın hareketi veya birikmesi sonucu olur. Gaz sancısının belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir, ancak genellikle aşağıdaki semptomlar görülür:

    • • Karın Ağrısı: Karın bölgesinde keskin, kramp tarzında veya sıkıştırıcı ağrılar hissedilebilir. Ağrı genellikle midenin alt kısmında veya göbek çevresinde yoğunlaşır.
    • • Şişkinlik: Karın bölgesinin şişkin ve gergin hissedilmesi gaz sancısının yaygın bir belirtisidir.
    • • Dolgunluk Hissi: Karın bölgesinde dolgunluk, rahatsızlık ve ağırlık hissi olabilir.
    • • Karın Gurgultuları: Bağırsaklardaki gazın hareketi nedeniyle karın bölgesinde sesli guruldama veya gurgultular duyulabilir.
    • • Belirli Pozisyonlarda Rahatlama: Bazı kişiler, gaz sancısını hafifletmek veya rahatlatmak için belirli pozisyonlarda durmayı tercih edebilirler. Örneğin, dizleri göğsüne doğru çekmek gibi.
    • • Geçici Rahatlama: Gazın dışarı atılması veya hareket etmesiyle geçici bir rahatlama hissi olabilir.
    • • Karın Bölgesinde Basınç Artışı: Karın bölgesine hafifçe dokunulduğunda veya üzerine basıldığında artan bir hassasiyet veya rahatsızlık hissedilebilir.

    • Bağırsak Hareketlerinde Değişiklikler: Gaz sancısı sıklıkla bağırsak hareketlerinin düzeninde değişikliklere yol açabilir. Bu kabızlık veya ishal olarak kendini gösterebilir.

    • Hafif Nausea (Mide Bulantısı): Gaz sancısı bazı durumlarda hafif mide bulantısına neden olabilir.

    • Rahatsızlık: Genel olarak rahatsızlık, huzursuzluk veya hafif bir ağrı hissiyle kendini gösterebilir.

    Gaz Sancısı Teşhisi Nasıl Yapılır?

    Gaz sancısının teşhisi genellikle semptomların ve tıbbi geçmişin değerlendirilmesi ile başlar. Eğer sürekli veya şiddetli gaz sancıları yaşıyorsanız, bir sağlık profesyoneli ile görüşmek en iyi adımdır. Doktorunuz aşağıdaki adımları takip ederek doğru teşhis koymaya çalışır:

    • • Hikaye ve Semptomlar: Doktorunuz size yaşadığınız semptomları ve ağrının ne zaman başladığını soracaktır. Ağrının türü, şiddeti, süresi ve başka semptomlar (şişkinlik, bağırsak hareketi değişiklikleri vb.) hakkında bilgi vermeniz önemlidir.
    • • Tıbbi Geçmiş: Doktorunuz daha önceki sağlık sorunlarınızı, cerrahi operasyonlarınızı, ilaç kullanımınızı ve ailedeki sağlık öyküsünü öğrenmek isteyebilir.
    • • Fizik Muayene: Doktor fizik muayene yaparak karın bölgesini inceler ve belirli bölgelere basınç uygular. Bu, hassasiyet veya ağrıya neden olan bölgeleri tespit etmeye yardımcı olur.
    • • Laboratuvar Testleri: Doktor, dışkı veya kan testleri gibi laboratuvar testleri isteyebilir. Bu testler, enfeksiyonlar, inflamasyon veya başka sağlık sorunları olup olmadığını belirlemeye yardımcı olur.

    • Görüntüleme Testleri: Gerekirse, doktor görüntüleme testleri, örneğin ultrason veya röntgen çekimleri gibi tetkikler isteyebilir. Bu testler, bağırsaklarda veya karın bölgesinde herhangi bir yapısal anormalliği tespit etmeye yardım eder.

    • Özelleşmiş Testler: Doktor, irritabl barsak sendromu (IBS) gibi özelleşmiş sindirim sistemi rahatsızlıklarını dışlamak veya teşhis etmek için belirli testler veya değerlendirmeler isteyebilir.

    Gaz Sancısına Ne İyi Gelir? Nasıl Tedavi Edilir?

    Gaz sancısı genellikle hafif veya orta düzeyde rahatsızlık yaratan bir durumdur ve altında yatan başka bir sağlık sorunu yoksa evde uygulayabileceğiniz yöntemlerle tedavi edilebilir. Ancak gaz sancısını tedavi etmek için spesifik bir tedavi yoktur. En iyi tedavi beslenme düzenini ve olumsuz beslenme alışkanlıklarını değiştirmektir. Fakat gaz sancısı çekiyorsanız;

    • Biraz yürüyüş yapın.
    • Doktor kontrolünde, antasitler veya simetikon içeren ilaçlar kullanarak aşırı gazın neden olduğu şişkinliği ve rahatsızlığı geçici olarak hafifletebilirsiniz. 
    • Karın bölgesine sıcak su torbası uygulamak, kasların rahatlamasına yardımcı olabilir.
    • Nane çayı, papatya çayı veya zencefil çayı gibi bitki çayları sindirim sistemini rahatlatarak gaz sancısını hafifletebilir.
    • Nazik bir karın masajı, gazın hareket etmesine ve rahatlamanıza yardımcı olabilir.
    • Kimyon, rezene ve kişniş gibi bazı baharatlar ve bitkiler, gazın hareket etmesine ve sindirimi düzenlemeye yardımcı olabilir.
    • Yoga ve derin nefes egzersizleri, kasları rahatlatarak ve sindirim sistemini düzenleyerek gaz sancısını hafifletebilir.

    Gaz Sancısı Nasıl Önlenir 

    Gaz sancısını anında geçirecek bir tedavi olmasa da önlemek için bazı yaşam tarzı değişiklikleri ve beslenme alışkanlıkları geliştirebilirsiniz. İşte önlemek için yapabileceğiniz bazı adımlar:

    • • Yiyecekleri Daha Yavaş Yemek: Yiyecekleri yavaşça ve dikkatli bir şekilde çiğneyerek yemek, hem sindirimi kolaylaştıracak hem de hava yutma ihtimalinizi azaltacaktır.
    • • Gaz Oluşumuna Neden Olan Yiyecekleri Kontrol Altında Tutma: Baklagiller, lahana, soğan gibi gaz üreten yiyecekleri tüketimde sınırlayarak veya bu yiyeceklerden kaçınarak gaz sancısını önleyebilirsiniz.
    • • Dengeli ve Lifli Beslenme: Lifli yiyecekler tüketmek sindirim sistemini düzenler ve gaz oluşumunu azaltabilir. Ancak aşırı lif alımından kaçının, çünkü bu da aşırı gaz oluşumuna yol açabilir.
    • • Su Tüketimi: Bol su içmek sindirim sistemini destekler, bağırsak hareketlerini düzenler ve gaz sancısını önlemeye yardımcı olur.
    • • Az Miktarlarda Daha Sık Yemek: Büyük öğünler yerine gün içinde daha sık ve daha küçük miktarlarda yemek yemek, sindirim sisteminin yükünü azaltır.
    • • Probiyotikler İçeren Yiyecekler Tüketmek: Yoğurt gibi probiyotik içeren gıdalar tüketmek, bağırsak sağlığını destekler ve gaz sancısını azaltabilir.
    • • Hareket Etmek: Hafif egzersizler veya yürüyüşler sindirim sistemini hareketlendirir, bağırsak hareketlerini artırır ve gazın hareket etmesine yardımcı olur.

    • Rahatlatıcı Teknikler: Stres ve anksiyete gaz sancısını artırabilir. Yoga, meditasyon veya derin nefes almak gibi rahatlatıcı teknikleri deneyebilirsiniz.

    • Yemek Sonrası Rahatlamak: Hemen yemek sonrası ağır fiziksel aktivitelerden kaçınarak sindirim sürecine yardımcı olabilirsiniz.

    • Gaz Giderici Bitki Çayları: Rezene çayı gibi bitki çayları sindirim sisteminizi rahatlatabilir ve gaz sancısını azaltabilir.

    Bebek ve Çocuklarda Gaz Sancısı

    Bebekler ve çocuklar da yetişkinler gibi gaz sancısı yaşayabilirler. Bu durum genellikle normaldir ve büyük ölçüde geçici bir sorundur. Bebeklerde ve çocuklarda gaz sancısı genellikle sindirim sistemi gelişimi, beslenme alışkanlıkları ve bağırsak hareketleriyle ilgili faktörlerle ilişkilidir. İşte bebeklerde ve çocuklarda gaz sancısının nedenleri ve yönetimi hakkında bazı bilgiler:

    Bebeklerde Gaz Sancısı

    • Bebekler genellikle doğum sonrası ilk aylarda daha fazla gaz sancısı yaşayabilirler. Bu, sindirim sisteminin olgunlaşması ve bağırsakların çalışması ile ilgili bir durumdur.

    Bebeklerde Gaz Sancısı Belirtileri

    • Bebeklerde gaz sancısı genellikle karnın şişmesi, huzursuzluk, ağlama nöbetleri, bacaklarını karınlarına doğru çekme gibi belirtilerle kendini gösterebilir.

    Bebeklerde Gaz Sancısı Nedenleri

    • Emzirilen bebeklerde, annenin beslenmesindeki faktörler (gaz yapıcı yiyecekler) veya bebekle ilişkili başka faktörler gaz sancısına neden olabilir.
    • Formül mama ile beslenen bebeklerde de hassaslık veya formülün sindirimiyle ilgili nedenlerle gaz sancısı yaşanabilir.

    Bebeklerde Gaz Sancısını Önlemek 

    • Bebeklerde gaz sancısını hafifletmek için sık sık beslemek, bebek pozisyonlarını değiştirmek, emziren annelerin beslenmesine dikkat etmek gibi yöntemler kullanılabilir. Ayrıca bebekler için özel olarak tasarlanmış gaz giderici damlalar veya masaj teknikleri de faydalı olabilir.

    Çocuklarda Gaz Sancısı

    • Büyüdükçe çocukların sindirim sistemi bebeklere kıyasla daha fazla olgunlaşmıştır ve gaz sancısı sorunu azalır. Ancak çocuklarda da aynı yetişkinlerde olduğu gibi zaman zaman gaz sancısı yaşanabilir.

    Çocuklarda Gaz Sancısı Sebepleri

    • Çocuklar da yetişkinler gibi beslenme alışkanlıkları, yemek hızı ve lif tüketimi gibi faktörler nedeniyle gaz sancısı yaşayabilirler. Ayrıca, stres veya anksiyete de sindirim sisteminde sorunlara ve dolayısıyla gaz sancısına yol açabilir.

    Çocuklarda Gaz Sancısının Önlenmesi

    • Çocuklarda gaz sancısını önlemek veya hafifletmek için dengeli bir beslenme, yeterli su tüketimi, lifli yiyeceklerin tercih edilmesi, stresten kaçınma ve düzenli fiziksel aktivitelerin teşvik edilmesi önemlidir.

    Her durumda, eğer bebek veya çocuğunuz sürekli veya şiddetli gaz sancıları yaşıyorsa veya bu durum onların yaşam kalitesini etkiliyorsa, bir çocuk doktoru veya pediatrist ile görüşmek en iyisidir.

    Hamilelikte Gaz Sancısı Bebeğe Zarar Verir mi?

    Hamilelik döneminde gaz sancısı genellikle yaygın bir durumdur. Sadece Anne adayını etkileyen gaz sancısı ve bebeğin sağlığına bir zarar vermez. Ancak yine de hamilelik sürecinde rahatsızlık hissettiğinizde veya endişeleriniz varsa, bir sağlık profesyoneli ile görüşmek önemlidir. İşte hamilelikte gaz sancısının genel olarak anne ve bebek sağlığına etkisi hakkında bazı bilgiler:

    • • Anne Sağlığı: Gaz sancısı genellikle sindirim sistemindeki normal işleyişin bir parçasıdır. Hamilelik hormonları ve büyüyen rahim gibi faktörler, sindirim sistemi üzerinde değişikliklere neden olabilir. Çoğu zaman gaz sancısı, ciddi bir tıbbi soruna yol açmaz.
    • • Bebek Sağlığı: Hamilelik döneminde gaz sancısı, bebeğin sağlığına zarar vermez. Bebek rahim içinde korunaklı bir ortamda bulunduğu için, anne tarafından yaşanan sindirim sorunları bebeği genellikle etkilemez.
    • • Dengeli Beslenme: Hamilelik döneminde dengeli ve sağlıklı bir beslenme, gaz sancısını azaltabilir. Lifli yiyecekler, bol su içme ve gaz oluşumuna neden olabilecek yiyeceklerden kaçınma önemlidir.
    • • Stresten Kaçınma: Stres, sindirim sistemi üzerinde etkili olabilir. Hamilelik sürecinde stresten kaçınmak veya rahatlatıcı teknikleri kullanmak sindirim sağlığınızı destekleyebilir.

    • Hareket Etmek: Hafif egzersiz veya yürüyüşler, sindirim sistemini hareketlendirir ve gazın hareket etmesine yardımcı olabilir.

    • Doktorunuza Danışmak: Eğer hamilelik sürecinde rahatsızlık veya endişe hissediyorsanız, mutlaka doktorunuzla görüşmelisiniz. Uzman sağlık profesyoneli, durumunuzu değerlendirebilir ve size önerilerde bulunabilir.

    Gaz Sancısı Anında Ne Yapmalı?

    Gaz sancısı anında rahatsızlık ve ağrı hissedildiğinde hızlı ve basit yöntemlerle rahatlamanız mümkündür. İşte gaz sancısı anında yapabileceğiniz bazı adımlar:

    • • Derin Nefes Alma: Yavaş ve derin nefes almak, rahatlamaya yardımcı olabilir. Nefes alırken karın bölgenizi şişirerek ve bırakarak rahatlamanızı sağlayabilirsiniz.
    • • Rahatlatıcı Pozisyonlar: Dizlerinizi göğsünüze doğru çekmek veya yan yatmak gibi rahatlatıcı pozisyonlar, gazın hareket etmesine ve rahatlamanıza yardımcı olabilir.
    • • Hafif Masaj: Karın bölgesine hafifçe masaj yapmak, gazın hareket etmesini destekleyebilir.
    • • Sıcak Su Torbası: Sıcak su torbasını karın bölgesine uygulamak, kasları rahatlatarak gazın hareket etmesine yardımcı olabilir.
    • • Bitki Çayları: Nane çayı, papatya çayı veya zencefil çayı gibi bitki çayları, sindirim sistemini rahatlatarak gaz sancısını hafifletebilir.
    • • Yürüyüş: Hafif bir yürüyüş yapmak, sindirim sistemini hareketlendirerek gazın hareket etmesine yardımcı olabilir.

    • Probiyotik İçeren Yiyecekler: Yoğurt gibi probiyotik içeren yiyecekler, sindirimi düzenleyerek gaz sancısını hafifletebilir.

    • Sakinleştirici Teknikler: Meditasyon, derin nefes alma ve yoga gibi sakinleştirici teknikler, hem fiziksel hem de zihinsel olarak rahatlamanıza yardımcı olabilir.

    Gaz Sancısı Vücutta Nerelere Ağrı Yapar?

    Gaz sancısı genellikle karın bölgesinde rahatsızlık ve ağrı olarak hissedilir. Bu ağrılar genellikle mide altı bölgesinden başlar ve bağırsakların hareketi veya gazın birikimi nedeniyle farklı bölgelere yayılabilir. Genellikle aşağıdaki bölgelerde hissedilir:

    • Göbek Çevresi: Gaz sancısı genellikle göbek çevresinde hissedilir. Ağrı genellikle burada başlar ve yayılabilir.

    • Karnın Alt ve Üst Bölgesi: Gaz sancısı sıklıkla karın altı bölgesinde, pelvik bölgede veya kalçaların yakınında hissedilebilir.

    • Karın Yanları: Karın yanlarında da rahatsızlık hissedebilirsiniz. Bu bölgelerde hafif bir baskı veya kramp tarzında ağrılar olabilir.

    • Sırt ve Omuz Bölgeleri: Ara sıra, gaz sancısı sırt veya omuz bölgesinde de rahatsızlık yaratabilir. Bu, bağırsakların yerleşimi ve hareketiyle ilişkilidir.

    • Bel Bölgesi: Bağırsak hareketleri ve gazın hareketi nedeniyle, bel bölgesinde de hafif ağrılar hissedilebilir.

    "Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz."

    Yazar Hakkında

    Tıbbi Yayın Kurulu

    Tıbbi Yayın Kurulu

    tarafından 28.08.2023 tarihinde onaylandı.

    İletişim Formu

    Yazar Hakkında

    Tıbbi Yayın Kurulu

    Tıbbi Yayın Kurulu

    tarafından 28.08.2023 tarihinde onaylandı.