EMDR Terapisi Nedir? Nasıl Yapılır?
Psikoloji

EMDR Terapisi Nedir? Nasıl Yapılır?

EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) terapisi, travmatik anıları işlemek ve kişinin bu anılarla ilişkili duygusal sıkıntılardan kurtulmasına yardımcı olmak için kullanılan bir terapi yöntemidir. Francine Shapiro tarafından 1980'lerde geliştirilen bu terapi, genellikle travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) gibi durumların tedavisinde kullanılır.

    EMDR Nedir?

    EMDR, kişinin zorlayıcı anılarını daha az rahatsız edici hale getirmek ve bu anılarla ilişkilendirilmiş duygusal tepkileri azaltmak için kullanılan bir terapidir. Terapist, kişiyi travmatik anılarını hatırlamaya yönlendirirken, aynı zamanda belirli göz hareketleri, ses veya dokunma gibi uyarıcılara odaklanmasını sağlar. Bu göz hareketleri, beyin tarafından işlenmemiş anıların işlenmesine yardımcı olabilir.

    EMDR'nin etkinliği birçok araştırma ve klinik deneyimle desteklenmiştir, ancak her birey farklıdır ve terapinin sonuçları kişiden kişiye değişebilir.

    Travma Nedir?

    Travma, genellikle fiziksel veya duygusal olarak zarar görmeye, tehlikeli veya yıkıcı bir olaya maruz kalmaya, ya da bu tür bir olayı gözlemlemeye dayalı olarak ortaya çıkan bir olgudur. Travma, bireyin normal yaşam deneyimlerinden sapmasına, olay sırasında ya da sonrasında ortaya çıkan şiddetli stres tepkilerine ve bu olayla ilişkilendirilen anıların genellikle olumsuz bir şekilde etkilemesine neden olabilir.

    Travmatik olaylar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir ve bir kişi için travmatik olan bir olay, diğer bir kişi için aynı düzeyde olmayabilir ve geniş bir yelpazedeki olayları içerebilir. Örnekler arasında doğal afetler, kazalar, ciddi hastalıklar, kişisel saldırılar, savaş, aile içi şiddet veya kayıp gibi durumlar bulunabilir.

    Travmanın etkileri de çok çeşitli olabilir ve duygusal, fiziksel, zihinsel ve sosyal boyutlarda kendini gösterebilir. Olaylar sonrasında ortaya çıkabilen belirtiler arasında kabuslar, anksiyete, depresyon, öfke, uykusuzluk, konsantrasyon zorlukları, anı kaybı ve duygusal uyuşukluk bulunabilir.

    Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) gibi durumlar, kişinin travmatik bir olaya verdiği tepkilerin sürekli ve belirgin olması durumunda tanımlanabilir. Profesyonel yardım, travmatik olayların etkileriyle başa çıkma konusunda önemli bir destek olabilir.

    EMDR Tedavi Süreci Nasıldır?

    EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) terapisi, bir psikolog rehberliğinde gerçekleştirilen bir tedavi sürecidir ve genellikle aşağıdaki adımları içerir:

    Geçmiş Bilgiler ve Hazırlık

    Terapist, kişinin yaşam öyküsünü ve travmatik olayları anlamak için geçmiş bilgileri toplar.
    Kişiyle güvenli bir terapist-istemci ilişkisi kurulur.

    Anamnez ve Hedef Belirleme

    Terapist, kişinin yaşadığı travmatik olayları ve bu olaylarla ilişkili duygusal tepkileri değerlendirir.
    Kişi, işlemek istediği belirli anıları ve bu anılarla ilişkilendirilmiş hedefleri belirler.

    İşlemeye Hazırlık

    Kişiye, EMDR süreci ve kullanılacak uyarıcılar (göz hareketleri, ses, dokunma) hakkında bilgi verilir.
    Terapist, kişiye nasıl başa çıkacağı konusunda destek sağlar.

    İşleme Aşaması

    Kişi, terapistin rehberliğinde belirli bir travmatik anıyı hatırlar.
    Aynı zamanda belirli göz hareketleri, ses veya dokunma gibi uyarıcılara odaklanır.
    Bu aşama, anının daha az rahatsız edici hale gelmesine ve duygusal tepkilerin değişmesine yönelik bir süreci içerir.

    Geri Bildirim

    İşleme sürecinin ardından, kişiyle birlikte anıları ve duygusal tepkileri değerlendirilir.
    Değişiklikler ve gelişmeler üzerine konuşulur.

    İşleme Devam Edilmesi

    İlk aşamadan elde edilen sonuçlara dayanarak, terapist ve kişi birlikte başka travmatik anıları işlemeye devam edebilir.

    Stabilizasyon ve Sonlandırma

    İşlenen anılarla ilişkili duygusal tepkilerin daha sağlıklı ve dengeli hale gelmesi için destek sağlanır.
    Terapi süreci, kişi terapistle birlikte belirlenen hedeflere ulaştığında sonlandırılır.

    EMDR, genellikle birkaç seansta sonuçlar elde edebileceği gibi, kişinin ihtiyaçlarına bağlı olarak daha uzun bir süreci de içerebilir. Her birey farklıdır, bu nedenle tedavinin süresi kişisel özelliklere, yaşanan travmanın türüne ve kişinin genel sağlık durumuna bağlı olarak değişebilir.

    EMDR Terapisi Hangi Durumlarda Uygulanabilir?

    EMDR terapisi, birçok farklı durumda kullanılabilen bir terapi yöntemidir. Başlangıçta travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) tedavisinde kullanılmak üzere geliştirilmiş olmasına rağmen, zaman içinde farklı psikolojik sorunlarda etkili olduğu bulguları ortaya çıkmıştır. İşte EMDR terapisinin uygulandığı bazı durumlar:

    Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB)

    EMDR, özellikle travmatik olaylar sonrasında ortaya çıkan TSSB'nin tedavisinde etkili bulunmuştur. Bu, ciddi kazalar, doğal afetler, cinsel saldırılar, savaş deneyimleri gibi travmatik olaylar sonrasında ortaya çıkan belirtileri içerir.

    Anksiyete Bozuklukları

    EMDR, genel anksiyete bozukluğu, sosyal anksiyete bozukluğu, panik bozukluk gibi anksiyete ile ilişkili durumların tedavisinde kullanılabilir.

    Depresyon

    Depresyonla ilişkili travmatik olayların işlenmesinde ve duygusal iyileşme sürecinde EMDR'nin kullanılması mümkündür.

    Obsesif-Kompulsif Bozukluk (OKB)

    Bazı durumlarda, obsesif-kompulsif bozukluğa sahip bireylerde yaşanan travmatik olayların işlenmesinde EMDR kullanılabilmektedir.

    Bağımlılık

    Bağımlılıkla mücadele eden bireylerde, bu bağımlılıkların altında yatan travmatik olayların işlenmesine yardımcı olmak amacıyla EMDR terapisi uygulanabilir.

    Fobiler ve Korkular

    Fobiler, korkular ve travmatik deneyimlere bağlı olarak gelişen korkuların tedavisinde EMDR kullanılabilmektedir.

    Yas ve Kayıp

    Ölüm, ayrılık veya diğer türden kayıplarla ilişkili olarak yaşanan duygusal zorluklar EMDR ile işlenebilir.

    Performans Kaygısı

    Sosyal durumlarda performans kaygısı yaşayan bireylerde, bu kaygı ile ilişkili travmatik deneyimlerin işlenmesinde EMDR kullanılabilir.

    EMDR, bu durumların yanı sıra bir dizi diğer psikolojik sorunun tedavisinde de kullanılabilir. Ancak, her birey farklıdır ve terapi yöntemlerinin etkileri bireyden bireye değişebilir.

    EMDR Tedavisi Nasıl İşlev Göstermektedir?

    EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) terapisi, travmatik anıları işleyerek ve bu anılarla ilişkili olumsuz duygusal ve bilişsel tepkileri değiştirerek çalışır. Terapinin temelinde, travmatik anıların etkilerini azaltmaya yönelik özel bir işleme süreci bulunmaktadır. İşte EMDR'nin nasıl işlediğini açıklayan temel adımlar:

    Hazırlık ve Bilgi Toplama

    Terapist, kişiyle bir güven ortamı oluşturur ve EMDR sürecini açıklar.
    Kişinin yaşadığı travmatik olaylar ve bu olaylarla ilişkili duygusal tepkiler hakkında bilgi toplanır.

    Hedef Belirleme

    Kişi, işlemek istediği belirli anıları ve bu anılarla ilişkilendirilmiş olumsuz inançları belirler.
    Bu hedefler, EMDR sürecinde odak noktalarını belirler.

    İşlemeye Hazırlık

    Terapist, kişiyi işleme sürecine hazırlar ve rahatlatıcı tekniklerle başa çıkma becerilerini güçlendirir.

    İşleme Aşaması

    Kişi, terapistin yönlendirmesiyle belirli bir travmatik anıyı hatırlar.
    Aynı zamanda, belirli göz hareketleri, ses, dokunma veya diğer uyarıcılara odaklanır.
    Bu uyarıcılar, bilateral stimülasyon olarak adlandırılır ve kişinin beynindeki bilgiyi işleme sürecini harekete geçirir.

    Zihinsel İşleme

    Kişi, travmatik anıyı düşündüğünde, zihinsel olarak yeni bağlantılar kurmaya başlar.
    Bu süreçte, anının olumsuz etkileri azalır ve kişi daha sağlıklı bir şekilde bu anıya bakabilir.

    Geri Bildirim ve Değerlendirme

    İşleme sürecinin ardından, terapist ve kişi birlikte anıları ve duygusal tepkileri değerlendirir.
    Değişiklikler ve gelişmeler üzerine konuşulur.

    İşleme Devam Edilmesi

    İlk işleme seansından elde edilen sonuçlara dayanarak, terapist ve kişi birlikte başka travmatik anıları işlemeye devam edebilir.

    Stabilizasyon ve Sonlandırma

    İşlenen anılarla ilişkili duygusal tepkilerin daha sağlıklı ve dengeli hale gelmesi için destek sağlanır.
    Terapi süreci, kişi terapistle birlikte belirlenen hedeflere ulaştığında sonlandırılır.

    EMDR'nin etkinliğinin neden tam olarak olduğu konusunda kesin bir bilgi olmasa da, bilateral stimülasyonun beynin işleme kapasitesini artırdığı ve travmatik anıların etkilerini azalttığı düşünülmektedir. Bu terapi, anıları bir tür adaptasyon sürecine sokarak, kişinin travmatik olaylarla daha sağlıklı bir şekilde başa çıkmasına yardımcı olabilir.

    EMDR Tedavisi Kaç Seansta Tamamlanır?

    EMDR terapisi, kişinin ihtiyaçlarına ve yaşadığı travmanın karmaşıklığına bağlı olarak farklılık gösterir. Terapinin süresi, kişinin geçmiş deneyimleri, travma türü, travma sonrası stres belirtileri ve bireysel sağlık durumu gibi faktörlere bağlı olarak değişebilir.

    Birçok kişi, EMDR terapisinin birkaç seansta önemli ilerlemeler kaydetmelerine olanak tanıdığını bildirmiştir. Bazı durumlarda, belirli bir travmatik olayın etkilerini hafifletmek veya belirli bir semptomu ele almak için sadece birkaç seans yeterli olabilir. Ancak, daha karmaşık durumlar veya birden fazla travmatik deneyim içeren durumlar için daha fazla seans gerekebilir.

    Terapi süresini belirleyen diğer faktörler arasında kişinin genel psikolojik durumu, destek sistemleri, terapistle olan işbirliği düzeyi ve travma sonrası stresin ne kadar süredir devam ettiği bulunmaktadır. Bazı durumlarda, terapinin tamamlanması birkaç ay sürebilir.

    Önemli olan, her bireyin farklı olduğu ve herkesin iyileşme sürecinin farklı zamanlarda gerçekleşebileceğidir. EMDR terapisinin amacı, kişinin travmatik olaylarla ilişkili duygusal ve bilişsel yükünü hafifletmek ve yaşam kalitesini artırmaktır. İlerleme süreci terapist ve bireyin birlikte çalışması ve anıları işlemek için güvenli bir ortam oluşturmasıyla yakından ilişkilidir.

    EMDR Hangi Hastalıklarda Kullanılır?

    EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) terapisi, özellikle travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) tedavisinde kullanılan bir terapi yöntemidir. Ancak, zamanla, EMDR'nin etkili olduğu bulguların ortaya çıkmasıyla birlikte, bu terapi başka psikolojik sorunların tedavisinde de kullanılmıştır. İşte EMDR'nin kullanıldığı bazı durumlar:

    Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB)

    Anksiyete Bozuklukları

    Depresyon

    Obsesif-Kompulsif Bozukluk (OKB)

    Bağımlılık

    Fobiler ve Korkular

    Yas ve Kayıp

    Performans Kaygısı

    EMDR, bu durumların yanı sıra bir dizi diğer psikolojik sorunun tedavisinde de kullanılabilir.

    "Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz."

    MeryemKARAKAYA
    Psikoloji

    Klinik Psikolog

    Meryem KARAKAYA

    Koru Ankara Hastanesi