Y90 Mikroküre (Radyoembolizasyon) Tedavisi
Girişimsel Radyoloji

Y90 Mikroküre (Radyoembolizasyon) Tedavisi

    Y90 Mikroküre (Radyoembolizasyon) Tedavisi

    Cerrahi şansı olmayan, kemoterapi yöntemi ile de yeterli sonuç alınamayan Karaciğer Kanseri hastalarında Y90 mikroküre tedavisi uygulanmaktadır.

    Y90 Mikroküre (Radyoembolizasyon), Karaciğer kanseri hastalığında küçük radyoaktif parçacıkların karaciğeri besleyen kan damarlarına uygulandığı bir tedavi yöntemidir. Bu küreciklerin içerisine Yitriyum-90 (Y-90) denilen radyoaktif bir madde konulmak suretiyle kanserli dokuya milyonlarcası gönderilir. Dokunun ışınlanması sağlanır ve böylelikle yüksek oranda radyasyonu kanser dokusuna nüfuz eder.  

    Küçük küreler tümörlerin içinde birikir ve tümör büyümesini bastırmak için radyasyon yayarlar.

    Lokalize hastalığı ve korunmuş karaciğer fonksiyonu olan hastalar için tedavide altın standart, tümörün cerrahi işlemle alınmasıdır. Ancak bazı hastalarda ameliyattan sonra karaciğer yetmezliği sorunu ile karşı karşıya kalınabilmektedir.  

     

    Karaciğer Kanserinde Ameliyat Yöntemi

    Karaciğer nakli; etkilenen organın yerine sağlıklı bir donör nakli yapılmasıyla tümörü ve altta yatan karaciğer hastalığını ele almada avantaj sağlamaktadır. Fakat karaciğer nakli sadece birkaç küçük tümörü olan ve nakil kriterlerini yerine getiren hastalara gerçekleştirilebilmektedir.

     

    Karaciğer Kanserinde Ablasyon Yöntemi

    Erken evre karaciğer kanseri için diğer bir standart tedavi de ısıtan veya soğutan problar kullanarak tümörün kontrollü bir şekilde ortadan yok edilmesi olan termal ablasyondur. Söz konusu bu tedavi yönteminin başarısı, karaciğerdeki daha küçük lezyonlarla sınırlı olabilir.

     

    Karaciğer Kanserinde Y90 Mikroküre Tedavisi

    Cerrahi şansı olmayan, kemoterapi yöntemi ile de yeterli yanıt alınamayan hastalarda mikroküre tedavisi uygulanmaktadır. Hastada karaciğerin büyük bölümü tümör ile kaplı olsa da testleri normal sınırlarda bulunuyorsa bu tedavi gerçekleştirilebilmektedir.

     

    Y90 Mikroküre Tedavisi Nedir?

    Mikroküre adından da anlaşılacağı üzere çok küçük boyutlu küreciklerdir. Bu küreciklerin içerisine Yitriyum-90 (Y-90) denilen radyoaktif bir madde konulmak suretiyle kanserli dokuya milyonlarcası gönderilir. Dokunun ışınlanması sağlanır ve böylelikle yüksek oranda radyasyonu kanser dokusuna nüfuz eder.  

     

    Y90 Mikroküre Nasıl Tedavi Eder?

    Radyoembolizasyon, küçük radyoaktif parçacıkların karaciğeri besleyen kan damarlarına uygulandığı bir tedavi yöntemidir. Küçük küreler tümörlerin içinde birikir ve tümör büyümesini bastırmak için radyasyon yayarlar. Söz konusu radyoaktif parçacıklar, bitişik dokuya yarım inçten daha az yayılan ve radyasyona maruz bırakılan karaciğer miktarını sınırlayan Y-90 olarak da isimlendirilen itriyum-90 adlı maddeyi içermektedir. Radyoembolizasyon, girişimsel radyolog tarafından gerçekleştirilen ayaktan tedavidir. Tedavi genellikle sedasyon ve lokal anestezi ile gerçekleştirilmektedir.

     

    Y90 Mikroküreler Hastayı Etkiler mi?

    Y90 mikroküre yöntemiyle karaciğerin kendine özel damarlanması kullanılarak radyasyon doğrudan kanserli dokuya verilmektedir. Böylelikle diğer normal dokular radyasyon ışınlarına maruz kalmazlar ve bu durumdan etkilenmez.

    Radyoembolizasyon uygulaması, karaciğer kanserlerine mümkün olan en yüksek radyasyon dozlarını sağlarken normal karaciğer dokusunu radyasyondan korumaya odaklanmaktadır. Böylelikle radyoembolizasyon daha güvenli karaciğer kanseri tedavi seçeneklerinden biri haline gelmektedir.

     

    Y90 Erken Evre Karaciğer Kanserinde Etkileri

    Geçtiğimiz yıllarda, radyoembolizasyon yöntemi diğer tedavilere yanıt vermeyen ve ciddi hastalığı olan karaciğer kanserli hastalarda kullanılmaktaydı. Fakat son on yılda radyoembolizasyonun, daha küçük karaciğer hacimlerinin önemli ölçüde daha yüksek dozlarda radyasyonla tedavi edildiği erken evre karaciğer kanserinin tedavisinde çok daha etkili olduğu belirlenmiştir. Bu tedavi, minimum normal karaciğer hasarı ile iyileştirilmiş tümör yanıtı oluşturmaktadır.

    Yine yapılan araştırmalarda karaciğerin yenilenme yeteneği göz önüne alındığında, radyoembolizasyonun tümörleri tedavi ederken aynı zamanda ameliyat sırasında çıkarılan karaciğer hacminin küçüldüğü belirlenmiş, ameliyattan sonra hastada kalacak karaciğerin büyümesine yol açtığı görülmüştür.

    Yapılan işlemle, daha önce tümörlü karaciğerin çıkarılmasını tolere edemeyecek hastalar, hastalar cerrahi işlem yapılabilecek adaylar haline gelmektedir.

     

    Onkoloji Konseyinde Karar Alınıyor

    Tedavi kararı, onkolojik cerrahi, gastroenteroloji, tıbbi onkoloji, girişimsel radyoloji, radyasyon onkolojisi ve nükleer tıp uzmanlarının yer aldığı onkoloji konseyinde değerlendirilerek alınmaktadır.

     

    Y90 Mikroküre Nasıl Uygulanır?

    Y90 mikroküre tedavisi iki aşamada uygulanmaktadır. Öncelikle test işlemleri gerçekleştirilir. Ardından doz hesabı yapılır. İşlemde kasık atardamarından karaciğer damarına ulaşılır. Daha önce doz hesabı yapılmış mikroküre dozu enjekte edilir.

    Radyoembolizasyonun yüksek derecede tümör kontrolü sağlamaktadır. Aynı zamanda kriterler dahilinde karaciğer nakli için listelenen hastaları da korumaktadır. Radyoembolizasyonun immünoterapi gibi kanser için sistemik tedavilerle kombinasyon halinde ve güvenli olduğu da belirlenmiştir.

    İşlemin en önemli avantajı, kemoterapide görülen yıpratıcı yan etkilerin görülmemesidir. Ayrıca kemoterapi, kemoembolizasyon veya cerrahi tedavi uygulanmış hastalara da uygulanabilmektedir.

     

    Y90 Mikroküre İşleminin Yan Etkileri Var mıdır?

    Mikroküre tedavisinin bazı yan etkileri olabilir. Karın ağrısı ve bulantı ya da hafif ateş ve yorgunluk olsa da kısa sürer ve kolaylıkla tedavi edilir.

     

    Y90 Mikroküre Tedavisinin Sonuçları

    Mikroküre tedavisi kemoterapi ile uygulanabildiği gibi bu tedavinin ardından cerrahi operasyona uygun hale gelen hastalar mevcuttur. Kemoterapiye karşı gelişebilecek direnç noktasında mikroküre tedavisi karaciğer kanseri hastalarında bir üst basamak tedavi olarak da sunulabilmektedir.

    "Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz."

    Bülent KARAMAN
    Girişimsel Radyoloji

    Doç. Dr.

    Bülent KARAMAN

    Koru Ankara Hastanesi