PSA (Prostat Spesifik Antijen) Yüksekliği
Üroloji

PSA (Prostat Spesifik Antijen) Yüksekliği

    PSA (Prostat Spesifik Antijen) Yüksekliği

    Kanda PSA yüksekliği nedenleri olabilen prostat kanseri ile ilgisi olmayan çeşitli tıbbi bozukluklar vardır. Hastalığın malign olup olmadığını belirlemek için ekstra kan testleri kullanmak, gereksiz biyopsilerin yapılmasını önlemede yardımcı olabilir.

    Diğer birçok durumda olduğu gibi, erkeklerde prostat kanserinin erken teşhisi, başarılı bir tedavi planının geliştirilmesi için esastır. Genellikle PSA olarak bilinen prostata özgü antijen, prostatın yaşa bağlı ortalama büyümesinin aksine bir bireyin kanser olup olmadığını belirlemede ve ayrıca etkili bir tedavi planı formüle etmede önemli bir faktördür.

    Öte yandan, kanser hastalarının yüzde yirmisinin PSA yüksekliği düzeyine sahip olmayacağı yaygın bir bilgidir. Bu nedenle, daha fazla teşhis prosedürünün gerçekleştirilmesi gerekebileceği düşünülebilir.

    Prostat Spesifik Antijen (PSA) Nedir?

    Sonuç olarak, genellikle PSA olarak bilinen prostata özgü antijen, hastalığın erken evrelerinde teşhis, evreleme ve izlemede önemli bir rol oynar. PSA, prostat kanseri olup olmadığını belirlemek için sıklıkla kullanılan bir testtir.

    Ayrıca prostat kanseri olasılığını da gün ışığına çıkarıyor. Genellikle PSA olarak bilinen prostata özgü antijen, prostatın duktal epiteli ve asini tarafından salgılanan bir serin proteazdır.

    PSA; iyi huylu prostat hiperplazisi, tümör geçiş bölgesinde, kanserlerde, tümörün periferdeki büyümesine kıyasla gelişmiş tümör üretimi. Kanser dokusu daha az yapsa bile anatomik yapısı bozulduğu için kandaki miktarı artar ve acininden gelen kanla daha rahat karışmasını kolaylaştırır. Bu, kandaki miktarında bir artışa neden olur.

    PSA Ne Zaman Yükselir? 

    Prostat kanserinin varlığı, yüksek düzeyde karmaşık PSA salgılanmasıyla bağlantılıdır. Prostat kanserine ek olarak, prostat büyümesi, prostatit (prostat enfeksiyonu), ileri yaş ve prostat enfarktüsü gibi faktörlerin tümü, kandaki PSA yüksekliği seviyelerine katkıda bulunabilir. Bu nedenle, serbest PSA'nın toplam PSA'ya oranı prostat kanserinin ayırıcı tanısında önemli bir rol oynar. PSA'daki bir artış, bakteriyel veya bakteriyel olmayan prostatitten de kaynaklanabilir.

    Prostat tümörleri prostatitte potansiyel bir başlangıç ​​faktörü olduğu için prostatitli bireylerin prostat kanseri bağlamında incelenmesi yararlıdır. Prostatın yapısını bozan durumlara ek olarak, ürolojik tedavilerin uygulanması, bazı fizyolojik durumlar ve tıbbi prosedürler ile yüksek PSA seviyeleri getirilebilir.

     Sistoskopi, biyopsi veya ameliyat gibi prostat prosedürlerini takiben PSA düzeylerinde bir kayma olduğuna dair kanıtlar olmuştur. PSA'nın yaklaşık üç günlük sınırlı bir yarılanma ömrü olduğundan, bu dalgalanmalar uzun süre ortalıkta kalmayacaktır.

    Prostat biyopsisinden iki ila dört hafta sonra PSA seviyeleri normale döner. Biyopsiden günler sonra enfeksiyon gelişirse bu süre uzayabilir. Hem kateter yerleştirilmesinin hem de idrar kaçırmanın PSA düzeylerini yükselttiği bilinmektedir; ancak 24 ila 48 saat içinde PSA seviyeleri yaklaşık yarı yarıya azalır.

    Öte yandan, prostat masajı PSA değeri yüzde 100'e kadar artırabilir, ancak rektal muayenenin PSA seviyeleri üzerinde hiçbir etkisi yoktur. Prostat muayenesi ve masajına ek olarak, prostata özgü antijen (PSA) seviyesi belirlenmelidir.

    Zaman içinde sürekli bisiklet sürmek PSA seviyesini potansiyel olarak etkileyebilir. Bireyin cinsel geçmişi de o bireyin PSA düzeyini etkileyebilir. Boşaldıktan sonra, bir kişinin PSA seviyeleri iki gün kadar yüksek kalabilir.

    Kitle indeksi yüksek olan obez kişilerde kan seyreltme kelimelerinin diğer adı olan hemodilüsyon nedeniyle PSA değerleri daha düşük olabilir. Bu stratejiyi kullanarak şişman kişilerde PSA seviyelerine bakarak prostat kanserini gizlemek mümkündür.

    PSA Testi Türleri

    Tarama testinin sonucu genellikle toplam PSA olarak adlandırılır. Bunun nedeni, testin birçok PSA türünü ölçmesidir. Bir PSA tarama testinden şüpheli bir sonuç alırsanız, doktorunuz prostat biyopsisinin gerekli olup olmadığını belirlemek için diğer birçok PSA testinden birini kullanabilir; ancak, tüm doktorlar bu testlerin nasıl kullanılacağı konusunda hemfikir değildir.

    Bir PSA tarama testinden şüpheli bir sonuç alırsanız derhal doktorunuza bildirin. PSA testinizin sonuçları anormal çıkarsa, kanser riskinizi ve birinci basamak doktorunuzla daha fazla test yaptırmanın gerekliliğini tartışmalısınız.

    1. Serbest PSA

    Kanda iki ana PSA formu bulunabilir. Kanda, biri proteinlere bağlı ve diğeri vücutta serbest dolaşımda olan (bağsız) iki tip PSA vardır. % fPSA olarak da bilinen serbest PSA, çevredeki toplam PSA miktarına serbest dolaşımda ne kadar PSA olduğunu ifade eder. Serbest PSA'sı olan prostat kanserli erkeklerin yüzdesi, serbest PSA'sı olan prostat kanseri olmayan erkeklerin yüzdesinden daha düşüktür.

    PSA testinizin sonuçları yüksek çıkarsa, doktorunuz serbest PSA yüzdesine bağlı olarak (4 ile 10 arasında) prostat biyopsisi yaptırmanızı önerebilir. Tersine, serbest PSA seviyeniz düşükse, prostat kanseri geliştirme riskinizin arttığını gösterir; Sonuç olarak, mümkün olan en kısa sürede biyopsi yaptırmanız gerekir.

    PSA düzeyi %10 veya altında olan erkekler için prostat biyopsisi önerilir ve hatta bazı tıp uzmanları, PSA değerleri %10 ila %25 arasında olan erkekler için bunu yönlendirir. Birçok tıp uzmanı bu tavsiyeyi veriyor. Bu tavsiyeyi kullanırken, tüm maligniteler erken keşfedilebilir ve bazı erkekler biyopsi yapmaktan tamamen kaçınabilir.

    Çok sayıda tıp uzmanı bu testi uygulasa da, biyopsi yapılıp yapılmayacağını belirlemek için %25'lik bir eşik eşiğinin en etkili yaklaşım olduğu konusunda hepsi hemfikir değildir; bunun yerine, bu sınır hastanın toplam PSA düzeyine bağlı olarak değişebilir.

    1. Kompleks PSA

    PSA'nın diğer proteinlere bağlanma yeteneği doğrudan bu tahlilde değerlendirilir. Bu test, toplam ve serbest PSA taramasıyla aynı bilgileri sağlayabilir, ancak beklendiği gibi değildir.

    1. Farklı PSA Tİplerini Birleştiren Testler

    PSA testinin pek çok farklı biçimi vardır ve bu testlerin sonuçları, bir erkeğin prostat kanseri geliştirme riskini değerlendirmek için kullanılabilecek puanlar oluşturmak için kullanılabilir; birkaç güncel test tam da bunu yapıyor (özellikle tedaviye ihtiyaç duyan kanser).

    • Toplam PSA, serbest PSA ve PSA yanlısı okumalar Prostat Sağlık İndeksini (PHI) oluşturur.
    • 4Kscore testi, toplam PSA, serbest PSA, bozulmamış PSA ve insan kallikrein 2 (hK2) dışında çeşitli değişkenleri de dikkate alır.

    PSA seviyeleri biraz yüksek olan bir erkekte prostat biyopsisinin gerekli olup olmadığını belirlerken, bu tespitin yapılmasına yardımcı olmak için bu testlerin bulguları kullanılabilir. Ayrıca bu testler, daha önce prostat biyopsisi yapılmış ancak kanserin varlığı gösterilmemiş bir erkeğin başka bir biyopsiye ihtiyacı olup olmadığını belirlemek için yapılabilir.

    1. PSA Artış Hızı

    PSA, değerlendirmek için tek kriter olarak hızı kullanmaz. PSA okumalarının yükselme hızının sayısal bir temsilini sağlar. Yaşlanmayla ilişkili PSA düzeylerindeki artış uzun süreli ve sabittir. Bazı araştırmalar kanserli erkeklerde bu seviyelerin daha hızlı büyüdüğünü gösterse de, diğer araştırmalar bu hızın prostat kanserini belirlemede PSA seviyesinden daha faydalı olduğunu kanıtlayamadı.

    1. PSA Yoğunluğu

    Artmış bir PSA seviyesi, daha belirgin bir erkek prostat bezi ile ilişkilidir. PSA düzeyi, toplam PSA miktarının prostat hacmine bölünmesiyle hesaplanır (transrektal ultrasonografi kullanılarak ölçülür). PSA yoğunluğunu ölçerken, daha yüksek bir değer, kanser riskinin arttığını gösterir. Serbest PSA testi, PSA konsantrasyonunu test etmekten daha faydalı olduğu gösterilmiştir.

    PSA Testinin Faydaları

    Prostat spesifik antijen (PSA) testi, prostat kanserinin erken bir aşamada saptanmasına yardımcı olur. Kanser erken yakalandığında, tedavi edilme şansı daha yüksektir.

    Prostat kanserinin olağan ilerlemesini tanımlamak çok önemlidir. Prostat kanseri vakalarının çoğu birkaç yıl içinde giderek kötüleşir. Yani bir erkek prostat kanseri olabilir ve hiçbir zaman semptom göstermeyebilir veya yaşamı boyunca bir sağlık sorunu haline gelmeyebilir.

    "Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz."