Kangren Nedir? Belirtileri Ve Tedavisi
Genel Cerrahi

Kangren Nedir? Belirtileri Ve Tedavisi

    Kangren, genellikle doku veya vücut parçalarının ölmesi veya kötü bir şekilde hasar görmesi anlamına gelir. Tıp alanında, "kangren" terimi doku nekrozu olarak bilinen bir durumu ifade etmek için kullanılır. Doku nekrozu, dokunun kan akışının kesilmesi veya ciddi bir hasar sonucu ölmesi durumunda meydana gelir ve genellikle ciddi yaralanmalar, dolaşım problemleri, şiddetli enfeksiyonlar veya bazı kronik hastalıkların sonucu olarak gelişir.

    • • Ağrı
    • • Dokularda renk değişikliği
    • • Dokunun soğuk olması
    • • Yara veya lezyon büyümesi

    Gibi belirtilerle kendini gösterir. Tedavi edilmediği durumlarda hayati tehlike oluşturabilir ve tedavisi genellikle cerrahi müdahale gerektirir. Kangrenli dokuların çıkarılması (debridman) ve enfeksiyonun kontrol altına alınması önemlidir.

    Kangren Türleri Nelerdir?

    Kangren, genellikle dokunun ölmesi veya hasar görmesi sonucu ortaya çıkan bir durumdur ve farklı türleri olabilir. Kangren türleri, hangi dokunun etkilendiğine, neyin neden olduğuna ve nasıl geliştiğine bağlı olarak değişebilir. İşte bazı kangren türleri:

    • • Iskemik Kangren (Dolaşım Bozukluğuna Bağlı Kangren): Damarların tıkanması veya daralması nedeniyle kan akışının engellenmesi sonucu meydana gelir. Bu tür kangren, periferik arter hastalığı, diyabet veya damar hastalıkları gibi durumlarla ilişkilendirilebilir.
    • • Nemli Kangren: Bakterilerin etkisi altında, genellikle enfeksiyon sonucu meydana gelir. Enfekte dokular şişer, iltihaplanır ve kötü bir koku yayabilir. Nemli kangren, genellikle yaralanma sonucu oluşan açık yaralarda gelişebilir.
    • • Kuru Kangren (Kuru Gangren): Damar tıkanıklığı nedeniyle kan akışının kesilmesi sonucu ortaya çıkar ve enfeksiyon içermez. Genellikle uzuvlarda görülür, özellikle de uzuvlardaki dolaşım problemleri nedeniyle oluşabilir. Kangrenli dokular siyah veya mor gibi renk değiştirir.
    • • Akciğer Kangreni: Akciğerlerin kangrenleşmesi, akciğer dokusunun ölmesi durumunda meydana gelir. Akciğer kangreni, pnömoni gibi ciddi akciğer enfeksiyonları veya akciğer damarlarının tıkanması sonucu oluşabilir.

    • Bağırsak Kangreni: Bağırsakların kangrenleşmesi, bağırsak dokularının kan akışının kesilmesi veya ciddi bir enfeksiyon sonucu meydana gelebilir. Bu durum ciddi bir tıbbi acil durum olabilir ve hemen müdahale gerektirebilir.
    • Diyabetik Kangren: Diyabet, uzuvlarda dolaşım sorunlarına yol açabilir ve bu da kangren riskini artırabilir. Diyabetik kangren, genellikle ayaklarda veya bacaklarda görülür ve tedavi edilmezse uzuv kaybına neden olabilir.

    Kangren Belirtileri Nelerdir?

    Kangren (doku nekrozu) belirtileri vücudun etkilenen bölgesine ve kangrenin türüne bağlı olarak değişebilir. Ancak genel olarak, kangrenin belirtileri şunlar olabilir:

    • • Ağrı: Kangrenleşen bölgede şiddetli ağrı görülür. Ağrı, etkilenen dokunun ölmesi veya hasar görmesi nedeniyle ortaya çıkar.
    • • Renk Değişikliği: Kangrenleşen dokuların rengi genellikle siyah, mor veya grimsi olabilir. Bu renk değişikliği, doku ölümünün bir işaretidir.
    • • Soğukluk: Bölge, normal dokulara göre daha soğuk hissedilebilir. Kan akışının kesilmesi nedeniyle dokular soğur.
    • • Şişlik ve İltihap: Bölgede şişlik ve iltihap görülebilir. Bu, dokuların ölmesi ve çevresindeki sağlıklı dokuların iltihaplanmasının bir sonucu olabilir.
    • • Kötü Koku: Özellikle nemli kangrende (enfeksiyonla ilişkili kangren), bölgeden kötü bir koku yayılabilir. Bu, enfekte dokuların ayrışması nedeniyle ortaya çıkar.
    • • Yara veya Lezyon Büyümesi: Eğer bir yara veya lezyon kangrenleşiyorsa, bu bölgenin boyutunda artış veya yayılma görülebilir.

    • Dokunun Duyusuzluğu: Kangrenleşen bölge genellikle hissizleşir.
    • Yüksek Ateş: Nemli kangren gibi enfeksiyonla ilişkili kangrenlerde, enfeksiyon nedeniyle ateş görülebilir.

    Kangren Neden Olur?

    Kangren, genellikle dokunun ölmesi veya hasar görmesi sonucu ortaya çıkar. Kangrenin nedenleri, aşağıda açıklanan çeşitli faktörlere bağlı olarak değişebilir:

    • • Dolaşım Sorunları: Kangrenin en yaygın nedenlerinden biri, dolaşım bozukluklarıdır. Damar tıkanıklığı, daralması veya hasar görmesi sonucu kan akışının kesilmesi, dokuların oksijen ve besin maddeleri almasını engelleyebilir. Bu durum, iskemik kangrene yol açabilir. Dolaşım sorunları, diyabet, periferik arter hastalığı veya damar hastalıkları gibi durumlarla ilişkilendirilebilir.
    • • Yaralanmalar ve Travmalar: Şiddetli yaralanmalar veya travmalar, dokuların ölmesine neden olabilir. Kangren, açık yaralarda veya kırıkların yakınındaki dokularda gelişebilir.
    • • Enfeksiyonlar: Bakteriler veya diğer patojenler, dokulara enfeksiyon yayabilir ve bu enfeksiyonlar kangrenin gelişimine katkıda bulunabilir. Özellikle nemli kangren adı verilen tür, enfeksiyonla ilişkilendirilir.
    • • Şeker Hastalığı (Diyabet): Diyabet, vücuttaki damarları etkileyerek kan akışını bozabilir. Bu, özellikle ayaklarda ve bacaklarda olmak üzere, diyabetik kangrene yol açabilir.
    • • Kemoterapi ve Radyoterapi: Bazı kanser tedavileri, kanser hücrelerini yok etmeye çalışırken sağlıklı dokuları da etkileyebilir. Bu, doku ölümüne neden olabilir.
    • • İlaçlar: Bazı ilaçlar, dolaşım sorunlarına neden olarak kangren riskini artırabilir.

    • Damarların Sıkışması: Örneğin, uzun süre boyunca bir uzvun sıkışması veya baskı altında olması, damarların tıkanmasına ve kan akışının engellenmesine yol açabilir. Bu, özellikle cerrahi işlemlerde veya uzun süreli hareketsizlik durumlarında olabilir.
    • Bağışıklık Sistemi Sorunları: Bağışıklık sistemi sorunları, enfeksiyonlara karşı vücudu savunma yeteneğini azaltabilir ve enfeksiyonların yayılmasına yol açabilir.

    Kangren Kimlerde Görülür?

    Kangren, herhangi bir yaş, cinsiyet veya ırka sahip kişilerde görülebilir. Ancak bazı risk faktörleri kangren gelişme olasılığını artırabilir. Kangren risk faktörleri şunlar olabilir:

    • • Dolaşım Sorunlarına Sahip Olanlar
    • • Diyabet Hastaları
    • • Yaralanma veya Cerrahi Müdahale Geçirenler
    • • Kanser Hastaları
    • • Bağışıklık Sistemi Sorunlarına Sahip Olanlar
    • • Yaşlılar
    • • Sigara Kullanımı
    • • Obezite
    • • Dolaşım sistemini Etkileyen ilaç Kullanımı

    Yukarıdaki sebepler direkt olarak kangrene sebep olamamakla birlikte her biri az da olsa kangren riskini arttıran unsurlardır. Yaşlanmayı ve bazı hastalıkları engelleyemesek bile sigara kullanımını bırakmak, sağlıklı beslenerek dengeli bir kiloya ve vücut kitle endeksine sahip olmak hem genel sağlığınızı iyileştirecek hem de riski azaltacaktır.

    Kangren Teşhisi Nasıl Konur?

    Kangren teşhisi, genellikle bir doktor veya uzman tarafından fizik muayene, görüntüleme testleri ve laboratuvar testleri kullanılarak konur. Kangrenin teşhisinin nasıl konulduğuna dair adımlar şu şekildedir:

    • Fizik Muayene: Doktor, hastanın semptomlarını ve tıbbi geçmişini inceleyerek fizik muayene yapar. Kangrenleşen bölgeyi inceleyerek renk değişikliği, şişlik, iltihap ve doku ölümünün belirtilerini arar.
    • Doktorun Görsel Değerlendirmesi: Doktor, fizik muayene ve görüntüleme sonuçlarına dayanarak kangrenin türünü ve şiddetini değerlendirebilir.
    • Görüntüleme Testleri: Kangrenin varlığını ve yaygınlığını değerlendirmek için görüntüleme testleri kullanılabilir. Bunlar şunları içerebilir:

    1. Röntgen: Röntgen görüntüleri, kemiklerde veya iç organlarda doku değişikliklerini göstermek için kullanılabilir.
    2. Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG): MRG, daha ayrıntılı görüntüler sunarak iç organların veya dokuların durumunu incelemek için kullanılabilir.
    3. Bilgisayarlı Tomografi (BT): BT taramaları, doku ölümü veya hasarı hakkında daha fazla bilgi sağlayabilir.
    4. Doppler Ultrasonografi: Bu test, dolaşım sorunlarını değerlendirmek için kullanılır. Kangrenin altında yatan nedenlerden biri damar tıkanıklığı veya daralması ise, Doppler ultrasonografi kan akışını değerlendirebilir.

    • Laboratuvar Testleri: Kangrenin enfeksiyonla ilişkili olduğu durumlarda, kan testleri veya doku örnekleri alınarak enfeksiyonun türü ve şiddeti değerlendirilebilir.
    • Histopatolojik İnceleme: Doktor, kangrenleşen dokunun bir örneğini alarak laboratuvar incelemesi için bir patologa gönderebilir. Bu örnek, doku ölümünün nedenini veya türünü belirlemeye yardımcı olabilir.

    Kangren Tedavisi Nasıl Yapılır?

    Kangren tedavisi, genellikle altta yatan nedenlere, kangrenin türüne ve yaygınlığına bağlı olarak değişir. Tedavi, doktorunuzun klinik değerlendirmesine ve spesifik durumunuza göre belirlenir. Ancak, tedavide kullanılan bazı yaygın yöntemler şunlardır:

    • • Cerrahi Müdahale: Kangrenin ilerlemesi durumunda, ölü veya hasar görmüş dokuların çıkarılması (debridman) gerekebilir. Bu işlem, sağlıklı dokuların kangrenli bölgeden ayrılmasını ve enfeksiyonun yayılmasını engellemeye yardımcı olabilir. Eğer kangren nedeniyle bir uzuv etkileniyorsa, uzvu kurtarmak için cerrahi operasyonlar yapılabilir.
    • • Antibiyotik Tedavisi: Kangren enfeksiyonla ilişkilendirilirse, doktorlar uygun antibiyotikleri reçete edebilirler. Bu, enfeksiyonun kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir.
    • • Dolaşımı İyileştiren Tedaviler: İskemik kangren durumlarında, kan akışını düzelten ilaçlar veya prosedürler (örneğin, anjiyoplasti veya damar cerrahisi) kullanılabilir. Dolaşımın iyileştirilmesi, dokuların daha fazla ölmesini önlemeye yardımcı olabilir.

    • Oksijen Tedavisi: Oksijen tedavisi, kangrenin tedavisine yardımcı olabilir. Yüksek konsantrasyonlarda oksijen sağlayarak doku iyileşmesini destekler.
    • Diğer Tedavi Yöntemleri: Kangren tedavisinde diğer yöntemler de kullanılabilir. Örneğin, hiperbarik oksijen tedavisi (yüksek basınç altında oksijen verilmesi) doku iyileşmesini teşvik etmek için kullanılabilir.

    Kangren Tedavi Edilmezse Ne Olur?

    Kangren tedavi edilmezse ciddi problemler ve hayati tehlikeler doğurabilen bir durumdur. Kangren, ölü veya hasar görmüş dokuların vücutta kalmasına ve enfeksiyonların yayılmasına neden olduğu için son derece tehlikelidir. İşte kangren tedavi edilmezse ortaya çıkabilecek potansiyel sonuçlar:

    • • Dokuların Kaybı: Kangrenli dokular, vücuttan çıkarılmadıkları durumlarda yayılır ve genellikle uzuv kaybına yol açar. Özellikle ayak veya bacaklarda kangren gelişirse, hastanın bu uzuvları ampute edilebilir.
    • • Enfeksiyonun Yayılması: Kangren sıklıkla enfeksiyonlarla ilişkilendirilir. Kangrenli dokular, vücutta enfeksiyonun yayılmasına yol açabilir ve bu durum vücudun diğer bölgelerini etkileyebilir. Bu, yaşamı tehdit eden bir durum olabilir.
    • • Sepsis: Kangrenin ilerlemesi durumunda, vücuttaki enfeksiyonlar sepsise yol açabilir. Sepsis, yaşamı tehdit eden bir enfeksiyon durumudur ve acil tıbbi müdahale gerektirir.

    • Organ Yetmezliği: Kangrenin ilerlemesi ve sepsis gelişmesi, vücutta organ yetmezliğine yol açabilir. Özellikle karaciğer, böbrek veya akciğer yetmezliği gibi ciddi komplikasyonlar meydana gelebilir.
    • Ölüm: Kangren tedavi edilmezse, sonuçta ölümcül olabilir. Kangrenin sepsise, organ yetmezliğine veya kan zehirlenmesine yol açması, yaşamı tehdit eden bir durum olabilir.

    Kangren Nasıl Önlenir?

    Kangrenin önlenmesi, özellikle dolaşım sorunlarına bağlı kangren riskini azaltmak için önemlidir. Kangrenin önlenmesi veya riskin azaltılması için aşağıdaki önlemleri alabilirsiniz:

    • • Düzenli Egzersiz: Fiziksel aktivite, dolaşım sistemini iyileştirmeye yardımcı olur. Düzenli egzersiz yapmak, damarların sağlıklı kalmasına ve kan akışının düzenli olmasını sağlar. Ancak egzersiz programına başlamadan önce bir sağlık uzmanı ile görüşmek önemlidir.
    • • Sağlıklı Beslenme: Dengeli bir diyet, damar sağlığını korumaya yardımcı olur. Düşük yağlı, düşük tuzlu ve yüksek lifli gıdalar tüketmek, kan damarlarını korumak için önemlidir. Ayrıca, diyabet riskini azaltmak için şeker tüketimini de sınırlamalısınız.
    • • Sigara İçmemek: Sigara içmek, damarları daraltır ve dolaşımı bozar. Sigara içenlerde kangren riski daha yüksektir. Sigara içmekten kaçınmak, dolaşım sağlığını korumak için önemlidir.
    • • Alkol Tüketimini Sınırlamak: Aşırı alkol tüketimi, dolaşım sistemine zarar verebilir. Alkol tüketimini sınırlamak veya bırakmak, sağlığınızı iyileştirebilir.
    • • Diyabet Kontrolü: Diyabet, dolaşım sorunlarına neden olabilir. Diyabet kontrol altında tutulmalıdır. Kan şekeri düzeylerini izlemek, uygun ilaçları ve tedaviyi kullanmak ve sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek bu konuda yardımcı olabilir.

    • Yaralanmalardan Kaçınmak: Şiddetli yaralanmalar veya cerrahi müdahaleler sonucu oluşabilecek doku hasarlarını önlemek için güvenlik kurallarına uymak ve riskli faaliyetlerde dikkatli olmak önemlidir.
    • Stres Yönetimi: Kronik stres, dolaşım sistemi üzerinde olumsuz etkilere neden olur. Stres yönetimi teknikleri kullanarak stresi azaltmak, dolaşım sağlığını korumaya yardımcı olabilir.

    Kangren Öldürür Mü?

    Evet, kangren ciddi bir tıbbi durumdur ve tedavi edilmezse ölümcül olabilir. Kangren, genellikle doku ölümünün veya hasarının neden olduğu bir durumdur ve bu ölü veya hasarlı dokuların vücutta kalması enfeksiyonlara yol açabilir. Enfeksiyonlar vücudu etkileyerek sepsis (kan zehirlenmesi) gibi yaşamı tehdit eden komplikasyonlara neden olabilir. Ayrıca, tedavi edilmediği durumlarda dolaşım sorunlarına bağlı olarak uzuv kaybı da gelişebilir. Özellikle ayak veya bacaklarda kangren gelişirse, uzuv kaybı riski yüksektir ve bu da hastanın yaşam kalitesini ve işlevselliğini ciddi şekilde etkileyebilir.

    "Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz."

    Yazar Hakkında

    Tıbbi Yayın Kurulu

    Tıbbi Yayın Kurulu

    tarafından 28.09.2023 tarihinde onaylandı.

    İletişim Formu

     
       
     

    Yazar Hakkında

    Tıbbi Yayın Kurulu

    Tıbbi Yayın Kurulu

    tarafından 28.09.2023 tarihinde onaylandı.