Bel fıtığı (lomber disk hernisi) ameliyatı (mikrocerrahi teknik ile)

 

 

Bel bölgesinde toplam 5 adet vertebra (omurga) bulunmaktadır. Her 2 omurga arasında 1 adet disk adı verilen, kıkırdak dokudan oluşan, yastıkcık görevi gören yapılar mevcuttur. Diskin dış halkasına annulus fibrozus denilir. Lastik kıvamında ve daha sağlamdır. Diskin içerisinde ise nükleus pulpozus adı verilen ve jöle kıvamındaki yapı mevcuttur. Diskin sağlam olan dış halkası yırtılır ise içerisindeki jöle kıvamındaki yapı yırtıktan dışarı çıkmakta ve omurilik kanalı ve sinir köklerini sıkıştırmaktadır. Bu tabloya bel fıtığı diyoruz. Bu yırtılma sonucu disk, bacağa giden sinire hafifçe dokunabildiği gibi (en hafif şekli -bulging), annulus fibrozusun tam yırtılmasıyla disk içerisindeki jöle kıvamlı nükleus pulpozus omurilik kanalında serbest parçacık olarak da izlenebilir (en ağır durum- ekstrüde lomber disk, serbest fragman). Bu durumda bel ağrısı ile birlikte kalçadan başlayan ve bacağa vuran ağrılar, bacakta uyuşma-karıncalanmalar ve bacağın belirli kas gruplarında güçsüzlük ortaya çıkmaktadır.

Bel fıtığı tanısı için yapılan tetkiklerin en geçerli olanı, lomber MRI (bel MR)’dır. Hastanın muayene bulguları ve çekilen lomber MR her zaman birlikte değerlendirilmelidir. Bu değerlendirme sonrasında istirahat ile tedaviden, ameliyat kararına kadar değişen bir aralıkta tedavi seçeneklerinden uygun olanı yapılır. Yatak istirahati ve ilaç tedavisine rağmen, ağrısı geçmeyen, sosyal yaşantısı olumsuz etkilenen, bacak ve ayakta ciddi kuvvet kayıpları (kısmî felçler) ortaya çıkan hastalarda cerrahi tedavi önerilmektedir. Cerrahi teknik ve cihazlarda gelişmeler sayesinde, hasta kısa sürede eski yaşantısına dönebilmektedir.

 

BEL FITIĞINDA RİSK GRUPLARI

1) 30-50 yaşlar arasında daha sık görülür.
2) Hamilelerde, kilo alımına ve progesteron hormonu etkilerine bağlı olarak lomber disk hernisi görülme sıklığı artmaktadır.
3) Kilolu kişilerde daha sık görülür.
4) Sigara kullanımı riski artırır.
5) Bazı meslek gruplarında hastalığa yakalanma oranı daha fazladır: Ağır yük taşıma ve bedene yük bindiren meslekler, uzun süre otomobil kullananlar, masa başında sürekli oturma gerektiren meslekler.

BEL FITIĞINDA NE ZAMAN AMELİYAT ÖNERİYORUZ?

1) Sosyal, iş ve aile yaşantısının zora sokan ağrılı dönemler, hasta bu durumdan çok şikayetçi. İlaç tedavisi ve istirahate cevap vermiyor.
2) Ayakta - bacakta ortaya çıkan kuvvetsizlik, duyu kaybı, idrar ve dışkılama problemleri. Çekilen MR da, şikayetleri net olarak açıklayan bel fıtığı.
3) Yerleşmiş bel ağrısı, genellikle yaşlı hasta, yürüdüğü zaman ayaklarında ortaya çıkan kesiklik, ağrı ve duyu kusurları. MR’da birden fazla seviyede geçirilmiş bel fıtıklarına bağlı, omurilik kanalının daralması.

LOMBER DİSK HERNİSİNDE TEDAVİ

Tedavisi 4 ana başlık altında özetlenebilir:
-Yatak İstirahati:Tedavi planında özellikle başlangıçtaki yatak istirahati çok önemlidir. Omurgalar arasında yırtılan ve omurilik ve sinirleri sıkıştıran kıkırdağın yapısı ciddi oranda su içerir. Hareketsizlik ve istirahat altında yırtılan kıkırdağın su içeriğinin emilmesiyle, kıkırdağın hacmi küçülür ve sinire olan bası azalır. İki omurga arasındaki kıkırdaktaki basınç, yatan insanda, oturan veya ayaktaki insana göre çok azdır. Görüldüğü gibi hem kıkırdağın su kaybederek küçülmesi ve bu arada omurgalara yansıyan basıncın düşük olması için, bel fıtığının başlangıcında kesin yatak istirahati gerekir. Ancak bu istirahat çok uzun süre olmamalıdır. Aksi halde adelelerde hareketsizliğe bağlı erimeler başlar ve aktif hayata dönen kişide zorluklar yaratır.


-İlaç Tedavisi: Yatak istirahatine ek olarak bazı ağrı kesici ve kas gevşetici ilaçların kullanımından hastalar fayda görür. Bel fıtığı nedeniyle kullandığımız bütün ilaçların uzun süreli kullanımda, özellikle karaciğer fonksiyonlarını bozmak ve mide ülseri gibi hastalıkları alevlendirmek gibi yan etkileri olabilmektedir. Kullanımları mutlak hekim kontrolünde yapılmalıdır.


-Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon: Bel fıtığı sonucu oluşan kas spazmı ve ödemi çözmek için kullanılır. Egzersizlerle de amaçlanan karın ve sırt kaslarının gücünü arttırarak, omurganın kemik sitemine düşen gücün dengeli dağılımını sağlamaktır. Egzersiz programı başlangıçta kısa süreli başlar. Gün geçtikçe süresi arttırılır. Ameliyat sonrasıda aynı egzersiz programı kullanılmaktadır.


-Cerrahi Tedavi: Yırtılan yastıkçığın , sinirlere ve omuriliğe olan basısını ortadan kaldırmayı amaçlar. Önerilen ve en sık kullanılan cerrahi teknikler :


1-) Mikrodiskektomi ( Bel fıtığı hastalığı cerrahi tedavisinde en çok uygulanan ve tercih edilen yöntemdir )
2-) Endoskopik diskektomi

Ameliyat sonrasında; hastalarımız, kısa sürede işlerine dönmekte, rahat bir iyileşme dönemi geçirmekte, yara yeri belirgin derecede küçük olduğundan iyileşme süresi kısa olmaktadır.
Mikrodiskektomi yönteminde, ameliyatta mikroskop kullanımı sayesinde ameliyat bölgesi 3 boyutlu olarak izlenmektedir (endoskopik diskektomide 2 boyutlu görüntü alınır). Ek olarak; çalışma alanı, mikrodiskektomi yönteminde daha geniş olduğu için anatomiye hakimiyet ve ameliyat başarısı artmaktadır.