NİÇİN

Meme kanseri bayanlarda en sık görülen kanser türü olup her 8 kadından 1’i yaşamının herhangi bir evresinde meme kanserine yakalanmaktadır. Meme kanserinin tedavisinde başarının en önemli parametresi erken teşhisdir. Yapılan çalışmalarda ilk evrede yakalanan kanser tedavisinde başarı şansı %100 iken, son evrede yakalanan kanserlerde %22 olarak saptanmıştır. Erken aşamalarında meme kanseri hemen hemen hiçbir zaman hastanın farkedebileceği bir rahatsızlığa sebep olmaz. Sık görülen bu kanserin erken evrede yakalanıp başarı ile tedavi edilmesi için tüm bayanlarda meme kanseri taraması yapılmalıdır. Meme kanseri taramasında başarısı kanıtlanmış olan tek etkin yöntem mamografi tetkikidir.

NE ZAMAN

Amerikan Kanser Derneği, Amerikan Radyoloji Derneği ve Amerikan Meme Görütüleme Derneği kadınların 40 yaşından başlayarak yılda bir kez tarama mamografisi çektirmesini tavsiye etmektedir.

NASIL

Meme kanseri taramasında tek yöntem mamografidir. Ultrasonografi, Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR) gibi yöntemler gerekli durumlarda mamografiye ek olarak kullanılabilen tetkiklerdir ve kanser taramasında tek başına etkinlikleri kanıtlanmamıştır. Mamografi günümüzde 4 ayrı teknikle çekilmektedir ve bu tekniklerin avantajlarının ve dezavantajlarının hasta tarafından bilinmesi son derece önemlidir.

Film Mamografi ilk kullanılmaya başlayan teknikdir. Görüntüler siyah beyaz bir filme basılır ve bu şekilde saklanır. Bilgisayar ortamına aktarılamaz. Film basımı ile ilgili birçok teknik kısıtlılığa sahiptir ve basılan filmler zamanla kalitesini yitirebilir. Radyasyon dozu yeni tekniklere oranla daha fazladır.

Bilgisayarlı Radyografi (CR) Mamografi ülkemizde daha çok ‘yarı dijital’ mamografi olarak bilinen teknikdir. Görüntüler dijital bir kaset üzerinde oluşturularak bilgisayara aktarılır. Görüntüler dijital ortamda saklanabilir ve zamanla kalite kaybına uğramaz. Ancak bu yöntemde de radyasyon dozu yeni tekniklere oranla daha fazladır ve görüntü kalitesi hem daha eski bir teknik olan film mamografiden, hem de daha yeni bir tekniklerden daha düşüktür.

Tam Alan Dijital Mamografi en güncel tekniklerden biridir. Görüntüler direkt olarak bilgisayara aktarılır ve bilgisayar ortamında incelenir. Görüntüler dijital ortamda saklanır ve kalite kaybına uğramaz. Görüntü kalitesi üst düzeydedir ve radyasyon dozu daha eski yöntemlere göre düşüktür. Ancak yukarıda sayılan tüm bu yöntemlerde meme içerisindeki dokular üst üste binerek arada veya arkada kalan dokuları saklayabilir. Bu nedenle bu yöntemlerde küçük tümörler meme dokusu içerisinde gizlenebilmekte, bu da bazı erken evre kanserlerin tanınmasını güçleştirmekte veya engelleyebilmektedir.


3 Boyutlu Meme Tomosentez mamografi alanında geliştirilen en yeni teknikdir. Tam dijital özelliklere sahip bu yöntemde her memenin 60 ile 100 arasında değişen sayıda çok ince kesitleri oluşturularak bilgisayara aktarılır. Memeler kesit kesit incelenir, böylece diğer meme dokularının arasında saklanan küçük tümör dokuları normal meme dokusundan daha rahat şekilde ayırt edilebilir. Bu konuda yapılan, 33.000 hastadan alınan 3 yıllık verilerin derlendiği en geniş çalışmada 3 boyutlu meme tomosentez ile;

• Mamografide saptanan lezyonların daha rahat karakterize edildiği, dolayısıyla hastaların bu lezyonlara yönelik ileri tetkik için daha az geri çağırıldığı
• Kanser saptanma oranlarının arttığı
• Saptanan lezyonların değerlendirmesi için geri çağırılan hasta grubunda bu lezyonların gerçek patolojileri temsil etme oranının artttığı, yani geri çağırma konusunda daha isabetli kararlar verildiği
• Normal olarak değerlendirilen mamografi tetkikinden sonra kanser tespit edilen hasta oranının azaldığı kaydedilmiştir. Bu teknikde radyasyon dozu en, güncel cihazlarda standart mamografi ile yaklaşık aynıdır.